၂၀၂၁၊ သႀကၤန္အက်ေန႔ရဲ႕ ပုံတူ

ဘာမီယံက ေပ၁၀၀၀ျမင့္ မတ္ရပ္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ေတြကို
တာလီဘန္ေတြ မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီးလိုက္သလိုပဲ
အဓမၼကို သဃၤန္းဝတ္နဲ႔ ျမင္လိုက္ရေတာ့
သာသနာကို ဘယ္လိုအားနာမိမွန္း မသိေတာ့ဘူး
အျပင္ကတိုက္ေလရဲ႕တြန္းအားႀကီးေလ
ပိတ္လိုတဲ့တံခါးရဲ႕စိတ္ဟာျပင္းထန္ေလ
တစ္စစီ ျပဳတ္ပ်က္လြင့္ထြက္သြားတဲ့ အထိေပါ့
ေၾသာ္… ဒီေန႔ သႀကၤန္က်ၿပီပဲ
တစ္ႏွစ္စာၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ကမ႓ာႀကီးဟာ
ႏွစ္၄၀၀ေက်ာ္ စစ္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲရသတဲ့လား
အင္အားၿပိဳင္တာ သဘာဝပါပဲ အင္အားသုံးျခင္းမွာသာ
အလိုဆႏၵ မစၧရိယ အၾကမ္းဖက္မိစၦာဝါဒ
ဘာအေရာင္ပဲ ျခဳံျခဳံေပါ့
ဘယ္အယူမဆိုမွာ သန္႔စင္တဲ့ မိုးနံ႔ေလနံ႔ဟာ
ေျခာက္သေယာင္းၿမိဳ႕ႀကီးထဲ စိတ္ကူးအိပ္မက္တို႔ရဲ႕
ပြန္းပဲ့ထိခိုက္ရာေတြအတြက္ လိမ္းေဆးလိုလိုက္႐ွာ
ပူေဆြးျခင္းကို ၿမိဳသိပ္ၿပီး တစျပင္လို ျဖတ္သြားတယ္
ပစ္ပစ္ပစ္လိုက္ပါ ႐ႊဲေအာင္ပစ္လိုက္ပါ
ေလာင္းေလာင္းေလာင္းလိုက္ပါ
အေလာင္းေတြ ထပ္သြားမွာ
ေရေလာင္းေနတဲ့ ေသနတ္ေတြ
ဆူးေတြနဲ႔ ရင္သားေတြကို လက္ဗလာနဲ႔ ဆုပ္နယ္လို႔
က်ီးေတြၿပိဳတာ အထဲမွာ
‘မေဖာ္ျပႏိုင္တဲ့ အင္အားရဲ႕ မလုံေလာက္တဲ့ သေကၤတေတြ’
‘လိပ္ျပာဟာ မင္အိုးထဲနစ္သြားတယ္’ (ေလာ္ရ္ကာ)

ဒီေန႔ဟာ သႀကၤန္အက်ေန႔ပဲေလ
တစ္စစီဟာ လူတစ္ေယာက္စီ ျပန္ျဖစ္လာၾကတယ္
ဒီေန႔လည္း က်ီးပ်ိဳေတြ ထြက္လာၾကပုံဟာ
ေအာင္အတိတ္ ေအာင္နိမိတ္နဲ႔
အနာဂတ္အေလာင္းအလ်ာေတြ
ရင္ထဲဆင္းၾကည့္ ေ႐ႊအဆင္းပကတိနဲ႔
တစ္ကိုယ္ေရေျပာရမယ္ဆို
သံဃကို သံသယ႐ွိေပမယ့္ ဓမၼဟာ သံသရာ
တစ္ခုလုံးကို ျမင္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ မလြဲမေသြ ယုံၾကည္မိ …

ဇယလ
၁၄ ဧၿပီ၊ သႀကၤန္အက်ေန႔၊ ၂၀၂၁

ေအာက္စီဂ်င္လိုအပ္ျခင္းရဲ႕ ပုံတူ

ၿမိဳ႕ထဲ ေလွ်ာက္မသြားခ်င္ေတာ့ဘူး မေျပာျပတတ္တဲ့
ဆိုးဝါးမႈႀကီးတစ္ခုဟာ မျမင္ရပဲ လမ္းေတြထဲ ဝင္ထြက္
သြားလာလို႔ေနတယ္ ထေရးဒါးစ္ – ႐ွန္ဂ္ရီလာေပၚ တြားသြား
တက္သြားေနသလား ပန္းဆိုးတန္းကုန္းတံတားမွာ
ဒင္းရဲ႕မသိုးမသန္႔အနံ႔ဆိုးႀကီး ဆူးေလတဝိုက္
အာ႐ုံျပဳလိုက္တယ္ လာ႐ိုက္ခတ္တဲ့ မ႐ွိေတာ့တဲ့လိႈင္လုံးႀကီး
ကႏၲာရရဲ႕ဟင္းလင္းထဲ ေလနင္းသြားတဲ့ အသံေတြ
ေစတီဟာ ဦးက်ိဳး ဗလီဟာ ၫြတ္က် ဘုရားေက်ာင္းဟာ
မ်က္စိကို စုံမွိတ္ထားၿပီး ျပန္မဖြင့္ေတာ့ဘူး
ဒီတဝိုက္မွာ ၿမိဳ႕လည္ေခါင္ဆိုတာ ႐ွိခဲ့ဘူးသလိုပဲ
႐ွင္သန္မႈဟာ ဒီအရပ္မွာ စည္ကားခဲ့တာ မယုံႏိုင္စရာ
ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမဘက္ ေမာ့ၾကည့္လိုက္ေတာ့
အရိပ္မည္းႀကီးဟာ အထဲငုပ္ဝင္လွ်ဳိလိုက္တယ္
သမၼတကုန္းေပၚမွာ သမၼတကုန္း မ႐ွိေတာ့ဘူး
ျမစ္ဘက္ကလာတဲ့ေလဟာ တီးတိုးဆို႔နင့္လို႔
လမ္းမွားေရာက္လာတဲ့ တစျပင္ဟာ ဘယ္ဆက္သြားရမွန္းမသိ
လမ္းေပၚမွာပဲ ငုတ္တုတ္ႀကီးထိုင္လို႔ ဂ်ပန္ေခတ္က
ကတၱရာေပၚ ေဆာင့္နင္းလာသံေတြေၾကာင့္လား
ႀကိဳးတန္းေပၚကခိုေတြ အတိတ္ဆီ ထပ်ံသြားၾကတာ
ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္းမွာ ခြာတစ္ခ်က္ေပါက္ေတာ့မယ့္ျမင္းအဲဒီအတိုင္း ေ႐ွ႕ေျခတစ္ဘက္ျပင္လို႔
မီးဟုန္းဟုန္းဟာ ၿမိဳ႕ရဲ႕ရင္ထဲ ေတာက္ေနဆဲပဲလား
ဝန္ႀကီးမ်ား႐ုံးေလွခါးထစ္ေတြေပၚ တဒုံးဒုံးနဲ႔
ႀကိမ္မီးအုံးဖို႔ လက္ပါးေစေတြ တစ္ပတ္လည္ လာေနသံ
ကမ္းနားလမ္းဟာ ရာဇဝင္အျပည့္နဲ႔ လမ္းမွာ ကမ္းဟာနားလို႔
ဘယ္ကေနမွန္းမသိတဲ့ တဒုတ္ဒုတ္ခုန္ေနသံကို
နားစြင့္လိုက္ပါရဲ႕ မျမင္ရတဲ့ ႏွလုံးဟာ ခုန္ေနဆဲပဲလား
ဒဏ္ရာႀကီးတစ္ခုဟာ ျမဳံေနဆဲပဲလား
လြတ္လပ္ေရးေက်ာက္တိုင္ဟာ သူ႕ထဲသူ ငူငူႀကီးေငးလို႔
ပသို႔ဆိုေစ
မနက္ဖန္ဟာ ၿမိဳ႕ထဲေရာက္လာပါလိမ့္မယ္ ဘယ္မွာဆုံၾကမလဲ
ကိုယ့္လူတို႔ ပိုလြန္းတယ္လို႔ေတာ့ မထင္ပါနဲ႔
႐ိုတြန္းကဖီးဟာ ကိုယ္တို႔ကို ေမွ်ာ္လို႔ေနေလတယ္
ဆရာျမရယ္ အာရင္ဘာ့ဂ္ရယ္ ပါရီလို ေန႔ရက္ေတြေပါ့ကြယ္

ဇယလ
၁၅ ေမ၊ ဏာသိမ္း ‘၂၁

Poeticity #1

အဂၤလိပ္လို Poeticity ပိုအက္တစ္စစ္တီ လို႔ေရးတာေတြ႐ွိတယ္။ ကဗ်ာပုဒ္ရဲ႕ ကဗ်ာဓာတ္ လို႔ေခၚရမလားပဲ။ Poetry က ကဗ်ာအႏုပညာကို ေခၚတာျဖစ္သလို ‘ကဗ်ာ/ကဗ်ာဓာတ္’ ကိုေခၚတာလည္း ျဖစ္တယ္။ Poem ကေတာ့ ကဗ်ာပုဒ္ေပါ့။ စကၠဴေပၚခ်ေရး၊ ပုံႏွိပ္၊ စကရင္ေပၚေရးတင္လို႔ ျမင္ရတဲ့ အေရးအသားတစ္ခု။ ႐ြတ္ျပလို႔ ၾကားရတာလည္း ျဖစ္တယ္။

Poetry နဲ႔ poem ခြဲေျပာရတာက poem တိုင္းဟာ poetry မျဖစ္တာေတြ ႐ွိတယ္။ ကဗ်ာပုံစံနဲ႔ ေရးထားတဲ့ ကဗ်ာပုဒ္တိုင္းဟာ ကဗ်ာမျဖစ္သလိုေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္ ကဗ်ာျဖစ္ျခင္း ဒီဂရီ အနည္းအမ်ား ကြာျခားမႈ႐ွိသလိုေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆို poeticity ပါဝင္မႈ ကြာျခားလို႔ေပါ့။

အဲဒါေၾကာင့္ ‘ကဗ်ာဓာတ္’ (ဝါ) ‘ကဗ်ာေျမာက္မႈအရည္အေသြး’ အေၾကာင္းေျပာလာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာေျမာက္တဲ့ကဗ်ာပုဒ္နဲ႔ ကဗ်ာမေျမာက္တဲ့ကဗ်ာပုဒ္ရဲ႕
ကြာျခားမႈဟာ ဒီ ‘ကဗ်ာဓာတ္’ ကိစၥနဲ႔တိုက္႐ိုက္ပတ္သက္လို႔ေနပါတယ္။

အဲဒါကို စိတ္ဝင္စားၿပီး စူးစမ္း႐ွာေဖြ ဖတ္႐ႈစဥ္းစား သုံးသပ္တာေတြကို အခါအားေလ်ာ္စြာျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ‘ကဗ်ာဓာတ္’ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ စာတမ္းတစ္ေစာင္လည္း World Philosophy Day တစ္ခုမွာ ဖတ္ၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။

ဇယလ

မိုးဦးေနာက္က်ဖြယ္႐ွိျခင္းရဲ႕ ပုံတူ

အေကာင္းဆုံးျဖစ္မလာခင္ ျဖတ္သန္းရမယ့္
အဆိုးဆုံးဟာ ရာသီစက္ဝန္းထဲ တြင္းထဲက ပလူေတြ
ေတာင္ပံေမြးေနၾကသလိုေပါ့

ရယ္စရာမ႐ွိ၊ ေလ်ာ္စရာ႐ွိ ေၾကကြဲမႈကို အေႂကြးတင္

ေငးၿပီး ျပဳံးပဲျပဳံးေနေတာ့တယ္
အတိတ္နဲ႔ အသိေၾကာ ျဖတ္ထားသူရယ္

ဝတ္စုံနဲ႔အမိႈက္ေတြ လူ႐ုပ္ေတြ လိုက္ေကာက္ၾကတယ္

အခ်ိန္ဟာ ဆန္းၾကယ္တယ္ ကေလးအ႐ြယ္က ကစားခဲ့တဲ့
ေသနတ္ပစ္တမ္းေၾကာင့္ ေနာင္ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္မွ
ေသသြားတယ္

လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ေန႔ဝင္သက္ ၂၃,၀၄၀ ျပဳလုပ္တယ္
ႏွလုံးဟာ တစ္ေန႔ အႀကိမ္ ၁၁၅,၂၀၀ ခုန္တယ္
ဦးေႏွာက္ဟာ တစ္ေန႔ အေတြး ၆၀,၀၀၀ ကိုေတြးတယ္
ႏွေမ်ာစရာကြယ္ အလြယ္တကူ အျမစ္လွန္ဘိခ်င္း

အျပစ္တစ္ဘက္ ဝဋ္တစ္ဘက္နဲ႔ ဘယ္သိၾကမလဲ ေျခတုေတြ
ကြၽဲတစ္ဘက္ ႏြားတစ္ဘက္ ဘဝကို စီးနင္းၾကေလရဲ႕

မီးဖိုေနပါတယ္ဆိုမွ ဘာလုပ္ရမလဲ စိန္ခဲေတြ
ထင္းတစ္ေခ်ာင္းပဲ ကိုယ္ျဖစ္ရပါေစေလ

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ဟာ အလွတရားဆို ခါးသီးစရာပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္

သစၥာတရားဟာ ငါတို႔ခြၽတ္လိုက္ရမယ့္ ေက်ာက္တုံး
ဦးထုပ္ေတြပဲေပါ့

အဆုံးမသတ္ခင္ ဒီျဖစ္စဥ္လည္း အဆုံးသတ္လို႔ မရႏိုင္ဘူး

ဇယလ
၁၃ ေမ၊ ဏာသိမ္း ‘၂၁

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၇၄)

အခုကာလ လိုင္းတင္ကဗ်ာ (ဘာသာျပန္မပါ)တို႔ကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေလ့လာၾကည့္႐ႈ ခ်ဥ္းကပ္မိပါတယ္။ စိတ္ဝင္စားသူေတြ႐ွိၿပီး ထပ္မံေတြ႕႐ွိရင္လည္း ထပ္မံျဖည့္စြက္ၾကပါကုန္။ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ စာတမ္းတစ္ေစာင္ ေရးလိုေရးျငားအတြက္ ေအာက္ေျခမွတ္စု ျဖစ္လိုျဖစ္ျငားေပါ့။

၁။ ကဗ်ာ(ေရးသူ)ပုဒ္ရဲ႕ မူလဦးတည္ရည္႐ြယ္ခ်က္
၂။ ကဗ်ာပုဒ္ပါ အေၾကာင္းအရာ(မ်ား)
၃။ ကဗ်ာပုဒ္ရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းမႈရက္ထည္
၄။ အနက္ဖလွယ္ရ႐ွိမႈ (တိုက္႐ိုက္/သြယ္ဝိုက္)
၅။ သတင္းအခ်က္အလက္/ ‘ကဗ်ာ’ အရည္အေသြး အခ်ိဳးအစား
၆။ ‘အ႐ြတ္’ကဗ်ာ/ ‘အဖတ္’ကဗ်ာ
၇။ ဦးစားေပးမႈ — ခံစားမႈ/ အေတြး/ အေရာ
၈။ ကဗ်ာပုဒ္ထဲ ‘ငါ’ ဗဟိုျပဳျခင္း/ မျပဳျခင္း
၉။ ကဗ်ာပုဒ္ထဲက ‘ငါ’ ဟာ ကဗ်ာေရးသူကိုယ္တိုင္ ျဖစ္/ မျဖစ္

အၾကမ္းသေဘာပဲ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ အသုံးအႏႈန္းကအစ ႐ွင္းလင္းဖို႔ လိုပါတယ္။

စဥ္းစားမိတာ ေျပာပါတယ္။
ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ။

ဇယလ
၁၂ ေမ၊ ဏာသိမ္း ‘၂၁

မျမင္ရတဲ့မီးခိုးရဲ႕ ပုံတူ

စစ္ေၾကာေရးမွာ ေမးျမန္းတာဟာ ကဗ်ာ
ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ဘူး ဖန္တီးမႈမွ မဟုတ္တာ

ေသြးလြန္တဲ့ညမွာ နာရီေတြဟာ အသက္ဆီေပမယ့္
မနက္မမီလိုက္ေတာ့ဘူး

ရဲစခန္းစာ႐ြက္ မျပည့္စုံေသးလို႔
သူ႕အသုဘသူ ေနာက္က်ရသတဲ့လားကြယ္

အို … ကဗ်ာဆရာ၊ ဒါကို ကဗ်ာဖြဲ႕လို႔ ရမလား
ဖြဲ႕မရတာကို ဖြဲ႕ဆိုတာ ကဗ်ာရဲ႕ အလုပ္တန္ဖိုးေပါ့

ေဒဝေတြထဲမွာ အဆိုးဆုံးပဲ ျဖစ္ရမယ္
ေလာင္လြယ္လြန္းတဲ့ ပရိေဒဝ

အဲ့ဒီမီးနဲ႔ပဲ ေလလြတ္ေလ႐ိုင္းကို
ေလသလပ္ အမည္တပ္ၿပီး သၿဂႋဳလ္လိုက္ရတယ္ေပါ့ေလ
အျပစ္ကေလ ကဗ်ာဆန္လိုက္တာမွ
ကိုယ့္အိမ္မွာကိုယ္ သံပုံးတီးလို႔ တဲ့

ဇယလ
၁၀ ေမ၊ ဏာသိမ္း ‘၂၁