အြန္လိုင္းကဗ်ာကိစၥအခ်ိဳ႕

ေရွးတုန္းက ကဗ်ာကို ေပရြက္ေပၚကညစ္နဲ႔ ေရးျခစ္ခဲ့ၾကတယ္။ စကၠဴျပဳလုပ္ျခင္းအတတ္ပညာ ေပၚလာေတာ့ စကၠဴေပၚမင္နဲ႔ ေရးသား/ေရးဆြဲခဲ့ၾကတယ္။ စကၠဴေပၚသစ္သားဘေလာက္တံုးေတြနဲ႔ `ဘေလာက္´ ပံုႏွိပ္ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ပံုႏွိပ္စက္ေပၚလာေတာ့ စကၠဴေပၚ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀လာၾကတယ္။ ဂက္စတက္တ္နာ ေပၚလာေတာ့ ဂက္စတက္တ္နာ/ဖေယာင္းလွည့္စကၠဴပံုႏွိပ္ေပၚလာတယ္။ ကြန္ျပဴတာေပၚလာေတာ့ ကြန္ျပဴတာေပၚစာ႐ိုက္ ၊ ပရင့္တ္ေအာက္ထုတ္ျပီး အဲဒါကို တစ္ခါ ဖိုတိုမိတၱဴကူးလို႔ရတဲ့ ကြန္ျပဴတာ/ဖိုတိုေကာ္ပီ စာေတြေပၚလာတယ္။ အင္တာနက္ access ရလာေတာ့ online ေပၚေရးသားတင္ျပမႈေတြေပၚလာတယ္။ အခုထိ စကၠဴေပၚခဲတံ ၊ ေဘာပင္စသည္တို႔နဲ႔ေရးသားတာေတြလည္းရွိတုန္းပါပဲ။

ဆိုလိုတာက `ေပရြက္ကဗ်ာ´ ၊ `ဘေလာက္တံုးကဗ်ာ´ ၊ `ပံုႏွိပ္ကဗ်ာ´၊ `ဖေယာင္းစကၠဴကဗ်ာ´၊ `ကြန္ျပဴတာ/ဖိုတိုေကာ္ပီ ကဗ်ာ´ စတာေတြမရွိခဲ့ပဲ အခုမွ`အြန္လိုင္းကဗ်ာ´ ဆိုတာေပၚလာျခင္းပါပဲ။ ေခတ္ရဲ႕ တိုးတက္မႈရဲ႕ အသီးအပြင့္တစ္ခုဆိုတာကိုျငင္းလို႔ မရေပမယ့္ `အြန္လိုင္းကဗ်ာ´ ဆိုတာနားလည္လြဲစရာတစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ဆိုရင္ပိုမွန္မလားပဲ။ အဲဒီေတာ့ ၊ အြန္လိုင္း ကဗ်ာဆိုတာဘာလဲ။
Continue reading

UNESCO ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ မစၥ အိုင္ရီးနား ဗိုကိုဘာ၏ ၂၀၁၂ မတ္လ ၂၁ ကမၻာ့ကဗ်ာေန႔အတြက္ သ၀ဏ္လႊာ

ကဗ်ာဟာ ဘာသာေဗဒနဲ႔ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ဖြင့္ဟေဖၚျပခ်က္ရဲ႕ အျမင့္ဆံုး ပံုသဏၭာန္ေတြထဲက တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ ဖန္တီးမႈနဲ႔ ဘာသာစကား လံုး၀လြတ္လပ္မႈတို႔ကို ေပးျခင္းအားျဖင့္ ကဗ်ာဟာ လူေတြရဲ႕ အိုင္ဒင္တတီေတြရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒိအျပင္ ဂီတ အကနဲ႔ ပန္းခ်ီတို႔လိုပဲ ကဗ်ာဟာ မိမိတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အိုင္ဒင္တတီေတြ ဖန္တီးဖို႔ အစဥ္မျပတ္ ေထာက္ကူလ်က္ ရွိပါတယ္။

ကဗ်ာဟာ ယဥ္ေက်းမႈ ကြဲျပားျခားနားမႈနဲ႔ ဘာသာစကားရဲ႕ ကြဲျပားျခားနားမႈတို႔အၾကား ေလးနက္တဲ့ ခ်ိတ္ဆက္မႈကို ဖြဲ႔စည္းျပဳလုပ္တဲ့ ေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အသံေတြ၊ မက္တဖာေတြ၊ သဒၵါေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းျပဳလုပ္တဲ့ ကဗ်ာဘာသာစကားဟာ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ ကမၻာ့ဘာသာစကားမ်ား တေျဖးေျဖး ဆိတ္သံုး ေပ်ာက္ကြယ္လာျခင္းကို ကာကြယ္ဟန္႔တားႏိုင္တဲ့ တံတိုင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကားရဲ႕ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အစြမ္းသတၱိေတြကို စူးစမ္းရွာေဖြ ေဖၚထုတ္ျခင္းအားျဖင့္ ကဗ်ာဖန္တီးမႈဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဲ႕ အာမခံခ်က္ျဖစ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား အျပန္အလွန္ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ ျပဳျခင္းကို ျပည့္စံုၾကြယ္၀ေစပါတယ္။
Continue reading

မႏၱေလးစာဖတ္ပရိသတ္မ်ားအား အႏူးအညြတ္ ေတာင္းပန္ျခင္း

၂၀၁၂ ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ လထုတ္ `လႈိင္းသစ္´ မဂၢဇင္း အမွတ္ (၁၃) တြင္ေဖၚျပပါရွိေသာ ကၽြန္ေတာ္၏ `ကဗ်ာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး´ ေဆာင္းပါးတြင္ မႏၱေလးကဗ်ာဆရာမိတ္ေဆြအခ်ိဳ႕အပါအ၀င္ မႏၱေလးစာဖတ္ပရိသတ္မ်ားကို ထိပါးေရးသားထားသည့္ သေဘာသဖြယ္ သက္ေရာက္္ပါသျဖင့္ ကၽြန္ေတာ့္အေပၚျငိဳျငင္သည္ကို ၾကားသိရ၍ ကၽြန္ေတာ္စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါသည္။ ထိုသို႔သေဘာသက္ေရာက္ သြားသျဖင့္မႏၱေလးစာဖတ္ပရိသတ္မ်ားႏွင့္ မႏၱေလးကဗ်ာဆရာမိတ္ေဆြမ်ားအားဤတြင္ ကၽြန္ေတာ္ေဇယ်ာလင္း အႏူးအညြတ္ေတာင္း ပန္အပ္ပါသည္။

‘လႈိင္းသစ္’ မဂၢဇင္းပါ အဆိုပါေဆာင္းပါးကို မဖတ္ရေသးလွ်င္အထက္ပါ `မႏၱေလး´ကိစၥပါရွိေသာ စာပိုဒ္ကို ကၽြန္ေတာ္ျပန္ လည္ေဖၚျပလိုပါသည္။ စာမ်က္ႏွာ ၁၀၄ ၊ ေကာ္လံ ၂ ၊ စာပိုဒ္ ၂ ၊ လိုင္း ၄ တြင္ျဖစ္ပါသည္။

‘ဒါဆို ဘာျဖစ္လို႔ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကို ဆန္႔က်င္တာလဲ။ အဲသလိုေမးခြန္းမ်ိဳး
ကၽြန္ေတာ္ ေမးခံရဖူးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မႏၱေလးသားေတြဆီကေပါ့’။

ဆက္စပ္၍ အဆိုပါ ေဆာင္းပါးအေၾကာင္း အနည္းငယ္မွ် ေျပာပါရေစ။ ထိုေဆာင္းပါးကို ေဆာင္းပါးေအာက္ေျခ၌ ေန႔စြဲတပ္ထားသည့္အတိုင္း သႀကၤန္ရက္ေန႔မ်ား ၊ ၂၀၀၇တြင္ ေရးသားျပီးစီးခဲ့ပါသည္။ ထိုကာလ၌ LANGUAGE POETRY/ LP/ ဘာသာစကားကဗ်ာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကၽြန္ေတာ့္အား ေရွ႕တြင္လည္းေကာင္း ၊ ကြယ္ရာတြင္လည္းေကာင္း ၊ စာအားျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ဖုန္းအားျဖင့္လည္း ေကာင္း စာေပမဆန္ ၊ အယူအဆ/ သေဘာတရားမဆန္ပဲ ပုဂၢိဳလ္ေရးဦးစားေပး တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ၊ ညစ္ညမ္းစြာ ဆဲေရးတိုင္းထြာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္သာမက ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္ခံရျခင္းပင္ ရွိခဲ့ပါသည္။ လူပုဂၢိဳလ္အမည္မ်ား ကၽြန္ေတာ္ ထုတ္ေဖၚေျပာျခင္း မျပဳလိုပါ၍ မေျပာေတာ့ပါ။ ထိုကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္သူမ်ားတြင္ အဓိကအားျဖင့္ မႏၱေလးႏွင့္ ပ်ဥ္းမနားမွ (တစ္ခ်ိန္က) ကဗ်ာမိတ္ေဆြ/ ေရးေဘာ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အထက္ပါေဆာင္းပါးတြင္ `မႏၱေလးသားေတြ´ ဟုပါရွိသြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ရပါသည္။ မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ခဲ့ရသည့္ ကိစၥကို အဆိုပါေဆာင္းပါးတြင္ ဤကဲ့သို႔ ေရးသားပါရွိခဲ့ျခင္းကို ကၽြန္ေတာ့္အမွားဟု ခံယူျပီး ယခုလို ေတာင္းပန္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
Continue reading

ျမန္မာႏိုင္ငံကဗ်ာဆရာမ်ားသမဂၢ (UMP) နဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ (၁)

ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ား သမဂၢ (UMP) မွာ ကၽြန္ေတာ့္ကို အတြင္းေရးမွဴးတစ္ဦးအေနနဲ႔ ထည့္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အစည္းအေ၀း ၂ ၾကိမ္က်င္းပခဲ့ေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ဘယ္လိုမွ မအားလို႔ မတက္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။


UMP နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ဒီ၀က္ဘ္ဆိုက္သ္ကေနပဲ တင္ျပစရာရွိတာေတြ တင္ျပသြားမယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားပါ တယ္။ ကြန္မန္႔ေတြ ေပးလို႔လည္း ရပါတယ္။


၂၀၁၁ အေကာင္းဆံုး (အၾကိဳက္ဆံုး) ကဗ်ာစာအုပ္ေရြးခ်ယ္ေရး

၁၄ – ၂ – ၂၀၁၂ ေန႔စြဲပါ (ဆရာ) ေမာင္စိမ္းနီရဲ႕ စာထဲမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းပါရွိပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံကဗ်ာဆရာမ်ား သမဂၢအေနျဖင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္းထုတ္ေ၀ခဲ့ၾကေသာ ကဗ်ာစာအုပ္မ်ား (တစ္ဦး ခ်င္း + စုေပါင္း) ထဲမွ အေကာင္းဆံုး (အၾကိဳက္ဆံုး) ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္ကို ေရြးခ်ယ္ကာ ဆုေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆုေရြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕ တြင္ ဆရာလဲပါ၀င္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္း ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ ကဗ်ာစာအုပ္မ်ားထဲမွ ဆရာအၾကိဳက္ဆံုး ကဗ်ာစာအုပ္ (၃) အုပ္ကို အရင္ေရြးထုတ္ကာ စာရင္းေပးဖို႔ ေစလိုပါတယ္။

(ေနာက္မွ – အဆင့္ဆင့္စိစစ္ေရြးခ်ယ္ျပီး တစ္အုပ္တည္း ေရြးထုတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္)။´´


ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ျပန္စာဟာ ဒီလိုျဖစ္ပါတယ္။
Continue reading

ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈ႒ာန Open Mic ကဗ်ာပြဲေလးသတင္း

ရန္ကုန္ျမိဳ႕ Alliance Francaise ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈ႒ာနမွာ ၁၀ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၂ ေသာၾကာနဲ႔ ၁၁ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၂ စေန ညေန ႏွစ္ညေနမွာ Open Mic ကဗ်ာပြဲေလးက်င္းပခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ႒ာနမွာ တစ္ပတ္လံုးက်င္းပခဲ့တဲ့ ျပဇာတ္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္ မ်ားနဲ႔ စိတ္၀င္ စား သူမ်ားေတြ႕ဆံုႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲရဲ႕ အဆံုးသပ္အေနနဲ႔ စင္တင္ပြဲေလးလုပ္ဖို႔ မူလကတည္းက စီစဥ္ထားတဲ့ အထဲမွာ Theatre of the Disturbed က (ဒါ႐ိုက္တာ/ျပဇာတ္ဆရာ/ပါေဖါ့မင့္စ္) ကို ဥာဏ္လင္းထက္က ကဗ်ာရြတ္ပြဲေလးပါထည့္ခ်င္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္ကို ၉ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၂ ၾကာသာပေတးေန႔လည္ေလာက္လာေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း `ဟုတ္ကဲ့ ၊ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးပါ မယ္´လို႔ ဂတိေပးလိုက္ပါ တယ္။ သူ႔ဘက္ကလည္း သူသိတဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြကို အေၾကာင္းၾကားမယ္ေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ထံုးစံ အတိုင္း ကိုမိုးေ၀းေပါ့။ ျပီး. . . ကိုမိုးေ၀းကတစ္ဆင့္ ။ . . ။

ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈ႒ာန AF နဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ရင္းႏွီးတာၾကာပါျပီ။ အခုကြယ္လြန္သြားရွာျပီျဖစ္တဲ့ AF စာၾကည့္တိုက္မွဴး ဦးဂ်င္မီ (ပန္းခ်ီဆရာ ေက်ာ္ညႊန္႔လင္း/ပါေဖါ့မင့္စ္)က အဲဒီမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ အႏုပညာပြဲတိုင္းကို ဖိတ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း မအားတာမ်ား ေတာ့မသြားတာမ်ားပါတယ္။ တစ္ေန႔ေတာ့ ၊ AF မွာ ကဗ်ာပြဲေလးလုပ္ခ်င္တယ္ဆိုလို႔ `အိုေက´ေပါ့၊ `လုပ္ၾကတာေပါ့´ဆိုျပီး `ျပင္သစ္ ကဗ်ာရြတ္ပြဲ – ေႏြဦးညေန´ အစီအစဥ္ေလးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ (႐ုတ္တရက္ခုႏွစ္မမွတ္မိတာသီးခံပါ။ ၂၀၀၄လို႔ထင္ပါတယ္။ ထားပါ။) ကိုျပည့္မင္း ၊ ကိုမိုးေ၀း ၊ ကိုဟိန္းျမတ္ေဇာ္ ၊ ကိုသည္ေမာ္ႏိုင္ ၊ ဆရာေမာင္ေမာင္ေဇယ် ၊ ေဒၚမအိတို႔လည္းပါၾကပါတယ္။ အဲဒီပြဲျပီးလို႔ ထံုးစံအတိုင္း ပြစိပြစိ ေတြေပါ့။ လက္သိပ္ထိုးလုပ္တယ္တို႔ ၊ ဘယ္သူက်ေတာ့ မဖိတ္ဘူးတို႔ ။ အဲဒါနဲ႔ Futurism ႏွစ္ (၁၀၀)ျပည့္ပြဲလုပ္ မယ္ဆိုေတာ့ ကိုလွသန္း၊ ကိုၾကည္ေဇာ္ေအး စသူတို႔ကို တကူးတက ဖိတ္ၾကားပါတယ္။ Slam Poetry မိတ္ဆက္ပြဲတုန္းကလည္း နီးစပ္ ရာေတြနဲ႔ နီးစပ္ရာေတြရဲ႕ ဆက္စပ္နီးစပ္ရာေတြကိုပါ ဖိတ္ပါတယ္။

အဲ . . . ကိုဥာဏ္လင္းထက္လည္းျပင္သစ္ေရာက္ေန ၊ ကိုဂ်င္မီလည္း မကြယ္လြန္ခင္အထိ နာမက်န္းျဖစ္ေနေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ လည္း AF နဲ႔ ေတာ္ေတာ္အဆက္ျပတ္သြားပါတယ္။ ၾကာသာပေတးေန႔က ကိုဥာဏ္လင္းထက္ေရာက္လာေတာ့မွ ျပန္ဆက္ျဖစ္တဲ့ သေဘာပါ။
Continue reading