ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၇)

ကဗ်ာေပၚမွာ ဘယ္လို mind-set ထားရွိတယ္ဆိုတာဟာလည္း အေရးႀကီးတယ္လို႔ထင္ပါတယ္..အဲဒီ mind-set မရွိရင္ ကိုယ္နဲ႔ကဗ်ာဟာ ေဝးကြာေနသလို…တစ္ခါတစ္ရံ သူစိမ္းဆန္ေနသလို….ကဗ်ာမေရးတတ္ေတာ့သလို ေရးမရေတာ့သလိုေတြျဖစ္တတ္တယ္လို႔ထင္ပါတယ္။

အဲဒီကဗ်ာ mind-set ဆိုတာဟာလည္း ေရာ့-အင့္-ယူ-ရ လိုမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ ကိုယ့္ဓာတ္ခံအေသြးအသား ကိုယ့္နာမ္အေျမႇးပါးနဲ႔ေစ့စပ္ေၾကာင္းလန္းလုပ္ၿပီး အျခားဘဝျပဳမႈအဂၤါရပ္ေတြ ကြန္ယက္ေတြနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္တည္ေဆာက္ရတာ…ေျပာရရင္ စိတၱဇဆန္တယ္…နာမ္ေလာကဆန္တယ္…ေလာကီေၾကာင္းက်ိဳးယုတၱိလြန္ဆန္တယ္….ဆန္မွာေပါ့…ကဗ်ာအေၾကာင္းေျပာေနတာပဲမဟုတ္လား။

စဥ္းစားမိတာေျပာပါတယ္…
ကဗ်ာအေၾကာင္းေျပာပါတယ္…

ဇယလ
၁၃ ဂ်ဴလိုင္ ကိုဗစ္၂၀

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၆)

တစ္ခါက ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ လို႔နားစြန္နားဖ်ားၾကားဘူးရံုနဲ႔ေအာ္ခဲ့ၾကတယ္…ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာေရးမယ္ေပါ့…ခက္တာက အဲဒီတုန္းက ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဆိုတာ ‘မူးလို႔ေတာင္႐ွဴစရာမ႐ွိ’ခဲ့ဘူး…ဘာလဲ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာေပါ့…

အဲဒါနဲ႔. ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဆရာလို႔ အသိအမွတ္ျပဳခံ အေမရိကန္အေက်ာ္ေဒးယ်ကဗ်ာဆရာ John Ashbery ကိုမိတ္ဆက္ေပးခဲ့တယ္။ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာလို႔သတ္မွတ္ၾကတဲ့ LP ကိုမိတ္ဆက္ေပးခဲ့တယ္..ေအာ္လိုက္ၾကတဲ့ျဖစ္ခ်င္း…နာမည္ရ နာမည္ႀကီးကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္ကလည္းေျပာတယ္ ‘ကိုယ္လိုခ်င္တာ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ၊LPမဟုတ္ဘူး’တဲ့။ ကိုေအာင္ခ်ိမ့္က ၂ေယာက္တည္းေတြ႔ခ်င္တယ္ဆိုလို႔ ဘားလမ္းကဆိုင္မွာသြားထိုင္တယ္။ၿပီး ‘သူငယ္ခ်င္း၊LPဆိုတာဘာလဲ၊႐ွင္းျပပါဦး’တဲ့။သူေသေသခ်ာခ်ာနားေထာင္ပါတယ္။ၿပီး ‘အင္း’ လို႔ပဲေျပာပါတယ္။
Continue reading

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၅)

အ႐ွင္းဆံုးဟုတ္ခ်င္မွဟုတ္ေပမယ့္အတိုဆံုးေျပာရရင္—

“ေျပာပံုေျပာင္းရင္ကဗ်ာေျပာင္းတယ္”

စဥ္းစားမိတာေျပာပါတယ္
ကဗ်ာအေၾကာင္းေျပာပါတယ္

ဇယလ
၁၈ ႏို ‘၁၉

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၄)

‘လႊမ္းမိုးမႈခံရမွာ’ နဲ႔ ‘ေဖာက္ထြက္ရမွာ’ ဆိုလား။

ေရွာင္ပါ၊မၾကည့္ပါနဲ႔။ ပယ္ပါ၊မဖတ္ပါနဲ႔။ ဘယ္သူ႔ကဗ်ာဖတ္မိရင္သူ႔လႊမ္းမိုးမႈခံသြားရမယ္ဆိုလား။ သူ႔ကဗ်ာႀကိဳက္မိရင္လိုက္တုေရးမိမယ္ဆိုလား။ မိမိရဲ႕ကိုယ္ပိုင္အသံ ကိုယ္ပိုင္ဟန္ ေပ်ာက္သြားလိမ့္မယ္ဆိုလား။ သူဟိုလိုေရးရင္ကိုယ္ဒီလိုေဖာက္ထြက္ရမယ္ဆိုလား။ သူနဲ႔မတူ ကြဲျပားျခားနားႏိုင္သေလာက္ေရးရမယ္ဆိုလား။

ေရွာင္ပါ၊က်ဥ္ပါ၊ပယ္ပါ၊ကင္းပါ၊ကိစၥမရွိပါဘူး။ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာဟုတ္မဟုတ္၊ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာျဖစ္မျဖစ္၊ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာေကာင္းမေကာင္း၊ ဘာနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္မလဲ၊ ဘာနဲ႔တိုင္းတာမလဲ၊
ဘာနဲ႔ဘယ္လိုသက္ေသျပမလဲ။

ဘာကေနဘာကိုဘာျဖစ္လို႔ဘယ္လို’ေဖာက္ထြက္’မလဲ။

ဘယ္ကဗ်ာဆရာမွသူ႔ခ်ည့္သက္သက္မရပ္တည္ဘူး။ ပေဝသဏီကတည္းကကဗ်ာယဥ္ေက်းမႈႀကီးတစ္ခုလံုးရွိ
ၿပီးကိုယ့္ရဲ႕ဆန္းေအာင္ျပဳျခင္းသစ္ေအာင္ျပဳျခင္းကို
အဲဒီယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာႀကီးတစ္ခုလံုးနဲ႔တိုင္းရတာလို႔ တီအက္စ္အဲလိယစ္တ္ေျပာခဲ့ဘူးတယ္ Tradition and Individual Talent essay မွာ (၁၉၂၀ေလာက္က)။
Continue reading

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၃)

ကဗ်ာပုဒ္ကိုေက်ာ္လြန္မွကဗ်ာဆီေရာက္တယ္ဆိုတဲ့အယူအဆနဲ႔ကဗ်ာဟာကဗ်ာပုဒ္ထဲမွာပဲရွိတယ္ဆိုတဲ့ကဗ်ာအယူအဆႏွစ္ခုေပါ့ေနာ္။ပထမအယူအဆကရုပ္လြန္အယူအဆ။ကဗ်ာပုဒ္ဆိုတဲ့စကားလံုးဖြဲ႕စည္းမႈအစုအေဝးဆိုတဲ့ရုပ္ကေန အဓိပၸါယ္/အနက္/ခံစားမႈ/ရသ စသည္တို႔ဟာ ‘ေပၚထြက္’ လာတဲ့သေဘာ။ကဗ်ာခံစားမႈဟာအဆိုပါ
ရုပ္အစုအေဝးကိုလြန္တဲ့သေဘာ။လစ္ရစ္က္ကဗ်ာနဲ႔
လစ္ရစ္က္ခံစားမႈဟာဒီသေဘာျဖစ္တယ္။
ေရးသူရဲ႕ခံစားမႈ—ကဗ်ာပုဒ္—ဖတ္သူခံစားမႈ။
အဲသလိုသြားတာကိုး။

အဲဒီမွာေလာကီခံစားမႈကအစေလာကီလြန္မကၲာဖစ္ဆစ္ကလ္ဂနၵာရီ/ဂနၵာရအာရံုခံစားမႈအထိသြားတယ္။
ခံစားမႈဗဟိုျပဳအိက္စ္ပရက္ဆစ္ဗ္၊ဒိ(ပ္)အစ္ေမ့ဂ်္၊ဆူရီယလ္၊ဆာလမန္း၊အဒိုးနစၥတို႔အားလံုးအက်ံဳးဝင္တာေပါ့။
ကဗ်ာပုဒ္ဟာအခြံျဖစ္ၿပီးအခြံထဲကေနကဗ်ာဆိုတာထြက္ရွိလာတဲ့သေဘာ။အိနၵိယဂနၲဝင္၊တရုပ္ဂနၲဝင္၊အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဂနၲဝင္ကဗ်ာေတြလည္းဒီလိုပဲအဆိုရွိၾကပါတယ္။
Continue reading