ေအာင္ခင္ျမင့္ရဲ့ ‘ဆြန္းနက္မ်ား’ (၁)

(ကို)ေအာင္ခင္ျမင့္ရဲ့ ႏွစ္ကာလမ်ား စာအုပ္အစီအစဥ္#၄၁၆၊ မတ္ ၂၀၂၀ ထုတ္ ‘ဆြန္းနက္မ်ား’ ကဗ်ာစာအုပ္ဟာ ဖတ္လို႔ေကာင္းတဲ့၊ အရသာရွိတဲ့ ကဗ်ာေတြစုစည္းမႈျဖစ္ပါတယ္။ ‘ဆြန္းနက္မ်ား’ လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့အတြက္ အဂၤလိပ္လို Sonnet ကဗ်ာပုံသ႑ာန္ (form) ကိုျမန္မာအသံဖလွယ္ထားတာလို႔ယူပါတယ္။

ဆြန္းနက္မ်ာ

Sonnet ရဲ့ရာဇဝင္ကိုျပန္ၾကည့္ရင္ ၁၃ရာစုက အီတလီမွာစတင္ေပၚေပါက္ခဲ့တာလို႔သိရပါတယ္။အဂၤလိပ္လို little poem လို႔အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ Epic လိုမဟာကဗ်ာရွည္ေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ မ်ားစြာတိုေတာင္းတဲ့အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။ စုစုေပါင္း ၁၄ ေၾကာင္းရွိၿပီး octave ၈ေၾကာင္းနဲ႔ sestet ၆ေၾကာင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမ ၈ေၾကာင္းက အဆိုတစ္ခု၊ျပႆနာတစ္ခုကိုတင္ျပၿပီး က်န္၆ေၾကာင္းက အေျဖ၊ေျဖရွင္းခ်က္ကိုေပးတာျဖစ္ပါတယ္။တင္းၾကပ္တဲ့ကာရန္စနစ္လည္းရွိပါတယ္။ လိုင္းအဆုံးကာရန္ေတြကိုၾကည့္ရင္ ABBA ABBA (octave) CDECDE မဟုတ္ရင္ CDCCDC (sestet) ျဖစ္ပါတယ္။ မူကြဲအားျဖင့္ ABBA CDDC EFG EFG လို႔ရွိပါတယ္။ sonnet မွာ ကဗ်ာဆရာ Petrarch ကနာမည္ႀကီးလို Petrachan sonnet လို႔ေခၚပါတယ္။ Italian sonnet လို႔လည္းေခၚပါတယ္။

အဂၤလက္ထဲေရာက္ေတာ့ မူလ၁၄ေၾကာင္းကိုဆက္ထားၿပီး ကာရန္စနစ္ကိုေတာ့အနည္းငယ္ေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။ ABAB CDCD EFEF GG ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက octave နဲ႔ sestet ကိုမယူပဲ ၄ေၾကာင္းပါ quartrain ၃ပိုဒ္နဲ႔ ၂ေၾကာင္းပါ couplet တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ရွိတ္က္စပီးယားဟာ နာမည္ႀကီး sonnet ကဗ်ာဆရာမို႔ Shakespearian sonnet လို႔ေခၚပါတယ္။
Continue reading