ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၄၇)

ဘယ္ကဗ်ာပုဒ္မဆို (ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ၊ဝါဒ၊ ေက်ာင္းေတာ္၊ ဂိုဏ္း၊ အုပ္စု၊ အမ်ိဳးအစား၊ တစ္ကိုယ္ေတာ္) ဟာ ကိန္းေသနဲ႔ ကိန္းရွင္တို႔ရဲ႕ ကကြက္/ နပမ္းကြက္ေတြ ျဖစ္တယ္။ 

ကိန္းေသထဲမွာ မိမိသိမ္းဆည္းတည္ေဆာက္ထားတဲ့ သညာသယံဇာတေတြ၊ သိမႈအစုအေဝးေတြ၊ ေတြ႕ၾကံဳခံစားမႈေပၚ ခံယူတုန္႔ျပန္မႈ အက်င့္စရိုက္ေတြ ပါဝင္ဖြဲ႕စည္းထားၾကတဲ့  ယဥ္ေက်းမႈ တည္ေဆာက္ခ်က္နဲ႔ တသီးပုဂၢလ စစ္ထုတ္ယူမႈတို႔ ပါရွိၾကပါတယ္။ ဥပမာ၊’ကဗ်ာဆိုတာဘာ…’၊’အမ်ိဳးသားေရး’၊’သပၸဳရိသသူေတာ္စင္’၊’ဘာသာစကား’ ၊စသည္၊ စသည္တို႔။ 

ကိန္းရွင္ကေတာ့ တီထြင္ဖန္တီးႏိုင္စြမ္းရဲ႕မူလဘူတျဖစ္တဲ့ စိတ္ကူးကြန္႔ျမဴးျဖန္႔က်က္မႈ အပါအဝင္ စိတ္/နာမ္ရဲ႕ (အစိုးမရတဲ့) လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိန္းရွင္ဟာ လူေတြမွာ စိတ္ရွိသမၽွ ကိန္းေသထဲက အစိတ္အပိုင္းေတြကို ရွိရင္းစြဲအတိုင္း လက္ခံက်င့္သံုး(အတည္ယူ)သလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ဆန္႔ထုတ္ခ်ဲ့ထြင္ သံုးစြဲတာလည္း ရွိပါတယ္။ 
Continue reading

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၄၆)

ယဥ္ေက်းမႈကူးလူးဆက္ဆံမႈဟာပုဂံေခတ္ကတည္းကေနဒီေန႔အထိရွိပါတယ္။ယံုၾကည္မႈေဗဒကအစ၊နံရံပန္းခ်ီ၊ရုပ္ထုေတြ၊’ယိုးဒယား’အပါအဝင္အလယ္၊ဝတ္/စားဆင္ယင္မႈနဲ႔ ဘာသာစကားအဆံုး။

မႏုႆေဗဒကိုမသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ၿပီးသမိုင္းကိုကိုယ့္ကိုကိုယ္ေရႊေရာင္သုတ္ေရႊမႈန္ၾကဲတာကေတာ့အက်ိဳးအျမတ္ကိစၥေပါ့။ေအာင္ႏိုင္သူမ်ားဓားမိုးေရးတဲ့ဇာတ္လမ္း(ေတြ)ေပါ့။အာဏာသံုးတည္ေဆာက္ခ်က္ေတြေပါ့။

“ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ” မွာ တိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈ ဘယ္ေလာက္ ဘယ္လို ပါသလဲ။
Continue reading

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၂၂)

ကဗ်ာေရးျခင္းအမႈကို အေလးအနက္ျပဳသူမွာ ျဖတ္သန္းမႈအဆင့္ ၃ဆင့္ရွိမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လိုရာအက်ိဳးတစ္ခုခုေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ၊ မိမိစြဲလန္းရာ ကဗ်ာပုဒ္ေတြကိုၾကည့္ၿပီး လိုက္တုပေရးတဲ့အဆင့္။ကဗ်ာေရးဖို႔ပဲသိၿပီး ကဗ်ာဆိုတာကို ရိပ္ဖမ္းသံဖမ္းရဲ႕အရိပ္ေလာက္ပဲ သိတဲ့အဆင့္။

ဒုတိယအဆင့္က ကဗ်ာကို နဂိုထက္ ပိုပိုသာသာေလး အာသာငမ္းငမ္း ရွိလာၿပီ။ ဒီအတိုင္း ၾကည့္ေနရတာ လွတာေလာက္နဲ႔ မေျပေတာ့ပဲ ခၽြတ္ၾကည့္ခ်င္လာၿပီ။ သဒၵလကၤာရ၊ အတၳလကၤာရေတြ၊ ကာရန္၊ အလကၤာ၊ နိမိတ္ပံု၊ သေကၤတေတြ၊ ကဗ်ာဆိုင္ရာေဆာင္းပါးေတြ ဖတ္တတ္မွတ္တတ္လာၿပီး ဘာသာစကား ဆိုတာနဲ႔ တိုးေတာ့တာပဲ။ ဘာသာစကားနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ပစၥည္းပါလားလို႔ ေတြ႕ျမင္ရေတာ့တယ္။ ဒါေပမယ့္၊ အေရးႀကီးတာ မႀကီးတာကို ခြဲျမင္တတ္လာရတယ္။ Continue reading

‘ကဗ်ာဆရာရဲ့ အတတ္ပညာ’ စာတမ္း ေနာက္ဆက္တြဲ

‘ကဗ်ာ’ ဆိုတဲ့အေခါ ္အေဝါ ္ဟာ အတတ္ပညာေပါ ္မွာ တည္မွီေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာအတတ္ပညာလဲဆိုေတာ့ အျခားမဟုတ္ပါဘူး။ ကဗ်ာပုဒ္ျပုလုပ္ဖန္တီးေရးသား
တတ္ျခင္းအတတ္ပညာျဖစ္ပါတယ္။ကဗ်ာေရးဖြဲ ့မုွ ုအတတ္ပညာေပါ့။ ဒီအတတ္ပညာဟာလူသားေတြတတ္ေျမာက္ထားႀကတဲ့အတတ္ပညာအသီးသီးလိုပါပဲ သင္ယူေလ့က်င့္ရတာပါ။ ေမြးရာပါမဟုတ္ပါဘူး။ကဗ်ာဆရာဆိုတာကဗ်ာေရးဖြ့ဲ ့တတ္သူကိုေခါ ္ေဝါ ္တာျဖစျ္ပီး ကဗ်ာေရးဖြဲ ့ဖန္တီး
တတ္ျခင္းဟာ ကဗ်ာဆရာရဲ့ဂုဏ္သတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္ပါ
တယ္။

၁၉၆၁မွာ ဆရာေဇာ္ဂ်ီက ‘ကဗ်ာ့ပရိယာယ္’ ဆိုတဲ့ အသံုးအနွံ ုးကို သံုးခဲ့ပါတယ္။ ကဗ်ာ့ပရိယာယ္ကို ကဗ်ာ
ေရးျခင္းအတတ္ပညာလို ့ဖြင့္ျပီး ကဗ်ာဆရာဆိုသူဟာ
သူ ့ရဲ့ကဗ်ာကဗ်ာပရိယာယ္ကိုဖြံ ့ျဖိုးတိုးတက္ေအာင္
ခ်ဲ့ထြင္သင္ယူေနရမွာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာလည္းေတ့ြ ့ရိွရပါတယ္။

အတတ္ပညာနဲ ့ယွဥ္တြဲလာတာကေတာ့အသိပညာ
ျဖစ္ပါတယ္။အသိပညာမရိွပဲအတတ္ပညာမရိွပါဘူး။
ကဗ်ာဆိုတာဘာလဲလို ့ရိုးတိုးရိတ္တိတ္ေတာင္မသိပဲ ဘာကဗ်ာမွမဖတ္ဘူးပဲ ကဗ်ာဆိုတာဒါပါလားလို ့ေတာင္ ္မသိဘူးပဲကဗ်ာေရးလို ့မရပါဘူး။ ကဗ်ာဆရာဟာကဗ်ာဆိုင္ရာသိမွ ုဗဟုသုတေတြ စဥ္းစားေတြးေခါ ္မွ ုေတြ ဆင္ျခင္သံုးသပ္မွ ုေတြ
ကဗ်ာရဲ့ႀကန္အင္လကၡဏာေတြ အႏွစ္သာရေတြ အစရိွတဲ့
သိမွ ုနယ္ပယ္အဝန္းအဝိုင္းထဲလွ ုပ္ရွားလည္ပတ္
္က်င္လည္ရသူျဖစ္ပါတယ္။အဲဒီက်င္လည္လွ ုပ္ရွားရတ့ဲ အဝန္းအဝိုင္းက်ဥ္းရင္က်ဥ္းသေလာက္က်ယ္ရင္
က်ယ္သေလာက္ သိမွ ု တတ္မွ ုအတိုင္းအဆပမာဏေတြ
ရိွပါတယ္။

ဘာမွမသိပဲေရးလိုက္တာတို ့ ဘာမွမတတ္ပဲေရးလိုက္တာတို ့
ဘာနဲ ့ဘယ္သူ ့လွ ြမ္းမိုးမွ ုမွမရိွပဲ စိတ္ထဲရိွတဲ့ အတိုင္း ဒီအတိုင္းေကာက္ေရးခ်လိုက္တာ လို ့ေျပာရင္ အဲဒီစကားဟာတစံုတရာကို ဖံုးကြယ္ဖို ့ေသာ္၎ မိမိကိုမိမိေမြးရာပါပါရမီရွင္ႀကီးအျဖစ္မိမိကိုမိမိလွည့္စား
လည္ဆည္ဖို ့ေသာ္၎ပဲျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
Continue reading

၂၀၁၄ ကမၻာ့ကဗ်ာေန.သို.

၂၀၁၄ ၊ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔ သို႔

ျမန္မာကဗ်ာနဲ႔ ျမန္မာကဗ်ာေလာကအတြက္ မဂၤလာရွိတဲ့ ၂၀၁၄ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔မွာ အခုလိုစကားနည္းနည္းေျပာခြင့္ရတဲ့အ တြက္ အမ်ားၾကီးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အရင္ဦးဆံုး ၊ ျမန္မာကဗ်ာဆရာသမဂၢဥကၠ႒ ၊ ဒုဥကၠ႒ ၊ ႏွင့္တကြအျခား တာ၀န္ရွိသူအားလံုး နဲ႔အတူ ကဗ်ာညီအကိုေတြနဲ႔ ဧည့္ပရိသတ္တို႔ပါက်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစလို႔ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလိုက္ပါတယ္။

ဒီစာဟာ စာတမ္းမဟုတ္သလို လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္လည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္ ၂၀၁၂ – ၂၀၁၃ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာပြဲေတာ္ ေတြတက္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့တဲ့အေတြ႕အၾကံဳေတြထဲက ေတြးမိေတြးရာေလးကို ေဖါက္သည္ခ်တဲ့ သေဘာေလာက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အံ့ဩစရာ ေတြပါမွာမဟုတ္သလို ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္စရာေတြလည္းပါမွာမဟုတ္ပါဘူး။

ကဗ်ာဟာ ကမာၻၾကီးကို တိုက္႐ိုက္မေျပာင္းလဲႏိုင္ေပမယ့္ ကမာၻၾကီးရဲ႕အလွည့္အေျပာင္းေတြဟာ သိမႈအလွည့္အေျပာင္းေတြနဲ႔ အတူကဗ်ာမွာလည္း အလွည့္အေျပာင္းေတြျဖစ္လာတယ္ဆိုတာ ကဗ်ာဆရာေတြသိျပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေတြဘယ္လိုပဲလွည့္ေျပာင္း ေစဦးေတာ့ ကဗ်ာဆရာအတြက္ မေျပာင္းလဲတဲ့ ေမးခြန္းေတြကေတာ့ရွိစျမဲပါပဲ။ အဲဒီေမးခြန္းေတြထဲမွာ ပါ၀င္တာအခ်ိဳ႕ထုတ္ျပရရင္(တစ္) ဘာလို႔ကဗ်ာေရးတာလဲ ၊(ႏွစ္) ကဗ်ာကိုဘယ္လိုေရးသလဲ ၊ (သံုး) ကဗ်ာဆရာ- ကဗ်ာ- ကဗ်ာဖတ္ပရိသတ္ဆိုတဲ့ဆက္သြယ္မႈကြန္ယက္ ကို ဘယ္လိုခ်ဲ႕ထြင္မလဲ။ ဒီေမးခြန္းေတြကို ကာယကံရွင္ကိုယ္တိုင္ကပဲခ်ဥ္းကပ္ေျဖရွင္းရမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ေဒသႏၱရဂိုဏ္းဂဏ ပဲျဖစ္ေစ ၊ အယူ၀ါဒဂိုဏ္းဂဏပဲျဖစ္ေစ ၊ ကဗ်ာေဗဒဂိုဏ္းဂဏပဲျဖစ္ေစ ၊ ေနာက္ဆံုးသူမ်ားေတြနဲ႔မတူခ်င္လြန္းတဲ့ ဂိုဏ္းဂဏစြဲ ဂိုဏ္းဂဏ ပဲျဖစ္ေစ ၊ ဘယ္ဂိုဏ္းဂဏကမွ ကာယကံရွင္ကဗ်ာဆရာကိုလႊမ္မိုးခ်ဳပ္ကိုင္ျပီး သူ႔ကေလာင္လက္ကို ေမာင္းႏွင္လို႔မရပါဘူး။

Continue reading