စစ္ႀကီးအေတာအတြင္း မိမိတို႔ေပ်ာ္ရႊင္စြာေနထိုင္ခဲ့ၾက

ၿပီး၊သူမ်ားေတြရဲ႕အိမ္ေတြကိုဒင္းတို႔ဗံုးၾကဲခဲ့တုန္းကမိမိတုို႔

ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းဆနၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကတယ္၊ဒင္းတို႔ကိုမိမိတို႔ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကေပမယ့္

မလံုေလာက္ခဲ့ဘူး။မိမိဟာ
မိမိကုတင္ေပၚမွာရွိေနခဲ့ၿပီးမိမိကုတင္တဝိုက္မွာ အေမရိကဟာ

ၿပိဳလဲက်ေနခဲ့တယ္၊မျမင္ရတဲ့အိမ္ေတြတစ္လံုးစီတစ္လံုးစီတစ္လံုးစီ—

ထိုင္ခံုတစ္လံုးမိမိအျပင္ဆြဲထုတ္ၿပီးေနလံုးကိုထိုင္ၾကည့္ေနခဲ့တယ္။

ေငြေၾကးအိမ္ေတာ္ရာရဲ႕ဒုကၡႀကီးမားေရာက္ခဲ့ရတဲ့အုပ္ခ်ဳပ္မင္းမူမႈ ဆဌမလမွာ

ေငြေၾကးလမ္းေပၚမွာေငြေၾကးၿမိဳျပမွာေငြေၾကးတိုင္းျပည္မွာ

မိမိတို႔ရဲ႕ေငြေၾကးမဟာတိုင္းျပည္ႀကီးမွာမိမိတို႔(ခြင့္လႊတ္ပါ)

စစ္ႀကီးျဖစ္ေနတုန္းမွာေပ်ာ္ရႊင္စြာေနခဲ့ၾကေလတယ္။ ။

(ရုရွ-အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ Ilya Kaminsky ရဲ႕ ‘အၾကားအာရံုခ်ဳိ႕ယြင္းသူမ်ားရဲ႕ သမၼတႏိုင္ငံေတာ္’ Deaf Republic(၂၀၁၉)မွ We Lived Happily During the War’ ကဗ်ာကိုျပန္ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။)

ဇယလ
ေခတၱ ဘန္ေကာက္
၁၀ ေအာက္ ‘၁၉

တိတိက်က် ဝါက် ၅ေၾကာင္း

၁။
က်ီးဟာက်ီးျဖစ္ၿပီး ေက်ာက္ခဲဟာေက်ာက္ခဲျဖစ္ရင္
ဒီစာသား/အေရးအသားဟာဘာေၾကာင့္ကဗ်ာျဖစ္သလဲ။

၂။
ကဗ်ာျဖစ္ျခင္းမျဖစ္ျခင္းထဲဘယ္သူမဆို
လက္ဝင္လၽွ ုိလို႔ရပါတယ္။

၃။
ကိုက္ျဖတ္လိုက္မွာမဟုတ္သလို၊ရိုက္သတ္မွာလည္း
မဟုတ္ပါ၊စိုက္လိုက္မတ္တတ္လၽွု ုိေနရင္ေတာ့
လိုခ်င္မႈရဲ႕ဂယက္ေပါ့။

၄။
အေကာင္ကရွင္းေပမယ့္ေတာကနက္ျပန္တယ္။

၅။
ေတာကိုအနက္ျပန္ေတာ့အေကာင္ေျပာင္းသြားတယ္။

ဇယလ
၄ ေအာက္ ‘၁၉

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၄)

‘လႊမ္းမိုးမႈခံရမွာ’ နဲ႔ ‘ေဖာက္ထြက္ရမွာ’ ဆိုလား။

ေရွာင္ပါ၊မၾကည့္ပါနဲ႔။ ပယ္ပါ၊မဖတ္ပါနဲ႔။ ဘယ္သူ႔ကဗ်ာဖတ္မိရင္သူ႔လႊမ္းမိုးမႈခံသြားရမယ္ဆိုလား။ သူ႔ကဗ်ာႀကိဳက္မိရင္လိုက္တုေရးမိမယ္ဆိုလား။ မိမိရဲ႕ကိုယ္ပိုင္အသံ ကိုယ္ပိုင္ဟန္ ေပ်ာက္သြားလိမ့္မယ္ဆိုလား။ သူဟိုလိုေရးရင္ကိုယ္ဒီလိုေဖာက္ထြက္ရမယ္ဆိုလား။ သူနဲ႔မတူ ကြဲျပားျခားနားႏိုင္သေလာက္ေရးရမယ္ဆိုလား။

ေရွာင္ပါ၊က်ဥ္ပါ၊ပယ္ပါ၊ကင္းပါ၊ကိစၥမရွိပါဘူး။ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာဟုတ္မဟုတ္၊ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာျဖစ္မျဖစ္၊ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာေကာင္းမေကာင္း၊ ဘာနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္မလဲ၊ ဘာနဲ႔တိုင္းတာမလဲ၊
ဘာနဲ႔ဘယ္လိုသက္ေသျပမလဲ။

ဘာကေနဘာကိုဘာျဖစ္လို႔ဘယ္လို’ေဖာက္ထြက္’မလဲ။

ဘယ္ကဗ်ာဆရာမွသူ႔ခ်ည့္သက္သက္မရပ္တည္ဘူး။ ပေဝသဏီကတည္းကကဗ်ာယဥ္ေက်းမႈႀကီးတစ္ခုလံုးရွိ
ၿပီးကိုယ့္ရဲ႕ဆန္းေအာင္ျပဳျခင္းသစ္ေအာင္ျပဳျခင္းကို
အဲဒီယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာႀကီးတစ္ခုလံုးနဲ႔တိုင္းရတာလို႔ တီအက္စ္အဲလိယစ္တ္ေျပာခဲ့ဘူးတယ္ Tradition and Individual Talent essay မွာ (၁၉၂၀ေလာက္က)။
Continue reading

ေရခ်ဳိးခန္းနဲ႔ ‘ငါ’ျပဳလုပ္ခ်က္

မ်က္ႏွာသစ္ လက္ေဆးဇလံုဟာ
American Standard
မိတ္အင္တရုပ္ ၃ခုဝယ္ ၁ခုလက္ေဆာင္ရ (အ)နက္ျပာေရာင္ေလး
‘ဦးေခါင္းနဲ႔ပခံုး’
ရွမၸဴး
‘အမ်ဳိးသားမ်ားဆံပင္အတြက္သီးသန္႔’
တစ္ေယာက္ရဲ႕’ငါ’ရဲ႕ကိုယ္သင္းနံ႔
အျခားတစ္ေယာက္ရဲ႕’ငါ’ရဲ႕ေခၽြးနံ႔
‘ငါ’ခ်င္းထပ္ၿပီးတဲ့အခါ ငါးကန္ထဲကပိုက္နဲ႔ဖမ္းလိုက္တဲ့
ေနေရာင္ထဲတလက္လက္ ငါးစိမ္းနံ႔
‘ဆြတ္ပ်ံ႕ဘြယ္ထာဝရ’ ခ်စ္သူတို႔အတြက္
အထူးေအာ္ဒီကလံုးေဘာ္ဒီေရေမႊး
အခုပင္တူႏွစ္ကိုယ္ရနံ႔တူစိုေျပသြားေစေရး
ေဟာ္တယ္မွန္ထဲ
လူမႈ-စီးပြား-ဘာသာစကားတည္ေဆာက္ခ်က္
သူ႔မ်က္ႏွာထဲဝါက်အထားအသိုမ်ား
မျမင္စြာ သူ ဝင္ေငး
အေရျပားထဲနက္နက္နည္းနည္း
ယံုၾကည္စြာ သူမ လိမ္းက်ံ
ကိုးရီးယားျပန္မိတ္ေဆြေပးတဲ့
ဂ်င္ဆင္းအျမစ္ႀကိတ္ အသားျဖဴေဆး

ဇယလ
၂၇ စက္ ‘၁၉

လိေမၼာ္သီးရဲ႕ အေရာင္အစစ္အမွန္

လိေမၼာ္သီးရဲ႕အေရာင္အစစ္အမွန္ဟာလည္း
အယူအဆတစ္ခု
အယူအဆတစ္ခုဟာလည္းေရမႈတ္တစ္ဘက္မီးတစ္ဘက္
ေရမႈတ္နဲ႔မီးဟာလည္းမီဒီယာဝါယာႀကိဳးေတြ
ဝါယာႀကိဳးေတြဟာလည္းတစ္ထိုင္တည္းဖတ္မရတဲ့
ေရြ႕လႈပ္အေဆာက္အအံု
အေဆာက္အအံုဟာလည္းေနရင္းထိုင္ရင္းေနထိုင္မႈေတြ
ေဟာင္းကုန္တာေညာင္းကုန္တာသံခ်ည္သံေကြး
သံခ်ည္သံေကြးဟာလည္းအသက္နဲ႔ခ်ိတ္ထားတဲ့ေသြးအိပ္
ေသြးအိပ္ဟာလည္းတသမတ္မဟုတ္တဲ့ဇေကာထဲကေခတ္
ပ်က္ေခတ္က်န္ေခတ္ဆန္ေခတ္ေစာတဲ့အေရာအေႏွာ
အေရာအေႏွာဟာလည္းေန႔စဥ္ေနထိုင္မႈရဲ႕အတိအက်
ေျပာမရတဲ့လူမႈ-ဘာသာေဗဒသဘာဝ
သဘာဝဟာလည္းဖင္နဲ႔ဦးေႏွာက္ေရာေထြးတတ္တဲ့ဖီးႀကီးလံုးလိုဖီးၾကမ္း
ဖီးၾကမ္းဟာလည္းထိမ္းခ်ဳပ္မႈအေရျပား
အေရျပားဟာလည္းျပင္ပေလာကစိမ့္ဝင္ေနျမဲအပြင့္စနစ္
အပြင့္စနစ္ဟာလည္းဖတ္ခ်င္ရင္ဆက္ဖတ္၊မဖတ္ခ်င္လည္းရပ္လိုက္လို႔ရတဲ့ခြင့္ေတာင္းစရာမလိုတဲ့အဓိပၸါယ္
အဓိပၸါယ္ဟာလည္းကိုယ့္မွာရွိႏွင့္ၿပီးသားဆိုရင္ကိုယ္ဟာအႀကီးအက်ယ္ခ်ီးတစ္ေနၿပီဆိုတာအေသအခ်ာ
အေသအခ်ာဟာလည္းဘယ္ေတာ့မွျပည့္စံုမွာမဟုတ္တဲ့ဦးေႏွာက္ထဲကေမြးရာပါေျမႂကြက္တစ္ေကာင္
ႂကြက္တစ္ေကာင္ဟာလည္း ‘ဝုန္းဒိုင္း’ ‘ၿပီးၿပီ’ ‘စုပ္လိုက္’ ‘ဘုရား’ ‘ေငြပို႔’ ‘ဝိဥာဥ္’ ‘ေမေမ’ ‘ေက်နပ္’ ‘လက္ေပး’ ‘စပ္ပတ္’ ‘ဘြဲ႕ရ’ ‘တိုင္းျပည္’ ‘စစ္တပ္’ စသည္ျဖင့္
စသည္ျဖင့္ဟာလည္းအနီးစပ္ဆံုးခ်ိတ္ဆက္ထားမႈၾကားထဲကအသြင္စံုအက္ေၾကာင္း
အက္ေၾကာင္းဟာလည္းတစ္ေန႔တျခားသတင္းစကားေတြမွာထင္ရွားလာေနတဲ့တိုင္းျပည္
တိုင္းျပည္ဟာလည္းဒံုးက်ည္သြင္းတဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းလိုမႈဗဂ်ဳိင္းနား
ဗဂ်ဳိင္းနားဟာလည္းစုတ္လြယ္ျပဲလြယ္ေသြးထြက္လြယ္တဲ့အယူဝါဒတစ္ခု
အယူဝါဒတစ္ခုဟာလည္းလိေမၼာ္သီးတစ္လံုးျဖစ္ေကာင္းမျဖစ္ရင္လိေမၼာ္သီးရဲ႕အေရာင္စစ္စစ္ကိုစစ္ထဲရွာေဖြေနတာပဲျဖစ္တယ္

ဇယလ
၂၆ စက္ ‘၁၉