ၿပီးခဲ့တဲ့ေခတ္ေတြတုန္းက စကားလံုးေတြ

ေခတ္ဟာ စကားလံုးေတြနဲ႔ ေပၚလာၿပီး
ေခတ္မေသခင္ စကားလံုးေတြ အရင္ေသသြားတယ္
အဲဒါနိမိတ္ပဲ
အတင္းထိုးေကၽြးလုိ႔ အန္ကုန္တာပဲရွိတယ္
အာဟာရမျဖစ္၊ မတင္းတိမ္၊ ဆာေလာင္မႈပဲ က်န္ခဲ့တယ္
အဲဒီစကားလံုးေတြနဲ့ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကတယ္ ကြင္းျပင္ထဲ
အနာဂတ္ႀကီး ရွိေနသေယာင္ေယာင္ အသံခ်ဲ့စက္ထဲ
အဲဒါၿပီးလိုက္ဖို႔ လၽွာကိုျဖတ္လိုက္ရတာေတြ
အသံႀကိဳးေတြ ျပတ္ေတာက္တဲ့အထိ
အလံကို ေမြးခဲ့ရတာေတြ
အဲဒါၿပီး၊ ေနာက္ထပ္စကားလံုးေတြ ေရာက္လာတယ္
အသက္ပါမလာတဲ့ စကားလံုးေတြ
အဓိပၸါယ္ေလၽွာေမြးေတြ
ေဖာ္မလင္စိမ္ထားတဲ့ အနက္ေတြ
ရက္စက္မႈဟာ အဆမ်ားစြာ တိုးလာတယ္
အေတာ္ဆံုး လူရည္ခၽြန္ေတြ ေတာခိုသြားၾကတယ္
ရွိၿပီးသားဘဝေတြကို ကုလားဖန္ထိုးၿပီး
စကားလံုးေတြကို ရင္းၾကတယ္
ဝတ္လစ္စလစ္ခၽြတ္လိုက္ေတာ့ လည္ဆည္မႈဟာ
မိေမြးတိုင္း
ႀကီးျပင္းခဲ့တဲ့ အေဆာက္အအုံေတြ ျပန္စိစစ္
လွီးထုတ္လိုက္ရင္ ကိုယ္ပါအဆစ္ပါသြားမယ္
ေခါင္းပဲ အျမဲမလႊဲရင္ ငံု႔ေနခဲ့ရတယ္
ေခတ္ႀကီးကေတာ့ ေခါင္းျဖတ္စက္ထဲ ဆက္သြားတယ္
စကားလံုးအေသအပုပ္ေတြနဲ႔
အလံေတြလႊင့္ အသံေတြျမႇင့္ အညံေတြဆင့္ခဲ့ၾကတဲ့အရြယ္
လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ
ရံုထဲမွာ ေအာကားေတြ စၾကည့္ခဲ့ဘူးတယ္
ဘဝဟာ အႏုပညာမဟုတ္ခဲ့ဘူး
အႏုပညာဟာ အတတ္ပညာ မတတ္ခဲ့ဘူး
အတတ္ပညာဟာလည္း အဲဒီဘဝေတြထဲမွာ
ဘာမွ ဟုတ္တိပတ္တိ မရွိခဲ့ဘူး
ဖန္တီးမႈဟာ အနၱရာယ္ပဲ
အနၱရာယ္ကုိ အခ်ိဳ႕လည္း တမင္ဘဝရင္းၿပီး
ဖန္တီးရယူခဲ့ၾကတယ္
စကားလံုးသစ္ေတြေမြးဖို႔ စကားလံုးသစ္ေတြရွင္ဖို႔
အဓိပၸါယ္မဲ့ဘဝထဲမွာ ေနသာထိုင္သာရွိခြင့္ရတဲ့
စကားလံုးအရွင္ေတြ ျဖစ္လာဖို႔
ေခတ္အေသကို တံဆိပ္ကပ္ဖို႔ ရင္းခဲ့ၾကရတယ္
သတင္းေတြဟာ ကဗ်ာေတြထက္ sexy ျဖစ္ခဲ့ၾကဘူးတယ္

ဇယလ
၁၇ ဂ်ဴလိုင္ ‘၁၈

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၁)

ကဗ်ာမွာ ပံုသ႑ာန္နဲ႔ အေၾကာင္းအရာဆိုၿပီး အလြယ္တကူ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ပံုသ႑ာန္ (အဂၤလိပ္လို form) လို႔ ေျပာတဲ့ေနရာမွာ ပံုေသပံုသ႑ာန္ဆိုတဲ့ fixed forms ဥပမာ၊ ျမန္မာမွာ ေလးခ်ိဳး၊ အဲခ်င္း၊ သံခ်ိဳ စသည္ျဖင့္တို႔ ရွိၾကၿပီး အျခားအဓိပၸါယ္ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းမႈကို ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ပံုေသပံုသ႑ာန္၊ ဥပမာ ေလးလံုးစပ္မွာ ေလးလံုးစပ္ရဲ႕ဖြဲ႕နည္း ရွိပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ပံုေသဖြဲ႕နည္းပါပဲ။ ကာရန္ကို စြန္႔လႊတ္လိုက္တဲ့ ေမာ္ဒန္ (ေနာက္ပိုင္း’ေခတ္ေပၚ)မွာေတာ့ ပံုေသပံုသ႑ာန္ မရွိေတာ့တဲ့အတြက္ (သို႔ေသာ္ အနည္ထိုင္လာတဲ့အခါ ‘ေခတ္ေပၚ ပံုသ႑ာန္’ဆိုတာ ဧကန္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ ဤကားစကားခ်ပ္) ဖြဲ႕စည္းမႈဟာလည္း အရွင္ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ပံုသ႑ာန္ကို အားကိုးလို႔မရေတာ့ပဲ ဖြဲ႕စည္းပံုကို ပိုဂရုစိုက္လာရပါတယ္။ စကားလံုးတစ္လံုးကအစ၊ စကားလံုးတြဲ၊ လိုင္း၊ စကားလံုးအတြဲအခ်ိတ္၊ လိုင္းအတြဲအခ်ိတ္၊ လိုင္းတြဲ/လိုင္းခြဲ၊ ပိုဒ္ဖြဲ႕၊ ပုဒ္ဖြဲ႕၊ အလက္ာ၊ နိမိတ္ပံု၊ သေကၤတ၊ နိမိတ္ပံု အမ်ိဳးအစား၊ ယုတၱိမွန္/ ယုတၱိလြန္၊ နရီထပ္ေၾကာ့၊ အက္ပီဖနီ အပိတ္/အပြင့္၊ ဇာတ္လမ္းသေဘာ ယူ/မယူ၊ … စတာေတြဟာ အကုန္လံုး ‘အရွင္’ ျဖစ္လာတယ္။ အေၾကာင္းအရာဆိုတာနဲ႔ ခြဲလို႔မရေတာ့ပါဘူး။

အေၾကာင္းအရာလို႔ ေျပာတဲ့ေနရာမွာလည္း ကဗ်ာပုဒ္ထဲ ေျပာျပေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာ subject matterနဲ႔ ဆိုလိုရင္းအာေဘာ္ theme တို႔ ကြဲၾကပါေသးတယ္။ ပံုေသပံုသ႑ာန္မွာ ပံုသ႑ာန္ခြက္ထဲကေန အေၾကာင္းအရာကို ခြဲထုတ္ျပလို႔ရေပမယ့္ ပံုသ႑ာန္အရွင္မွာေတာ့ စကားလံုးတိုင္း၊ လိုင္းတိုင္း၊ သံုးတဲ့ပစၥည္းတိုင္းဟာ အေၾကာင္းအရာရဲ႕ အေသြး၊ အသား၊ အရိုး၊ အရြတ္ေတြ ျဖစ္ေနၾကတဲ့အတြက္ အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ခြဲလို႔မရေတာ့ပါဘူး။ ပိုစူးရွတာက အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို မေရးခင္က ပံုစံခ်ေရးတာမ်ိဳး (ဥပမာ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမြးေန႔၊ တိုင္းရင္းသားခ်စ္ၾကည္ေရး၊ တံတားသစ္ဖြင့္ပြဲ၊ ဘာညာ ႀကိဳဆိုပြဲ၊ ဘလာဘလာဘလာေတြ) မဟုတ္ပဲ ေရးရင္းအေၾကာင္းအရာ(ေတြ) အမၽွင္ခ်ိတ္ေပၚလာတာမ်ိဳးဆို ပိုေျပာရခက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပံုသ႑ာန္ ခြဲထုတ္ေျပာရ ပိုခက္ပါတယ္။

ေမာ္ဒန္/ ေခတ္ေပၚေပၚ ထိုးႏွက္ခ်က္ေတြထဲမွာ အဓိကက ဒီပံုသ႑ာန္နဲ႔ အေၾကာင္းအရာကိစၥပါပဲ။ ပံုသ႑ာန္ အေသနဲ႔အရွင္။ ဆိုးတာကေတာ့ ပံုသ႑ာန္နဲ႔ ‘ကဗ်ာ'(ျဖစ္ျခင္း/မျဖစ္ျခင္း ဒီဂရီ)တို႔ကို ေရာေထြးမႈ။ ပုံသ႑ာန္အေသကို ‘ကဗ်ာ’လို႔ ယူလိုက္ျခင္းမွာ ကဗ်ာရဲ႕ ကဗ်ာျဖစ္ႏိုင္ေခ် နယ္နိမိတ္ကို ကန္႔သတ္ခ်လိုက္သလိုျဖစ္ၿပီး ေနာင္မွာ အသစ္မထြင္ႏိုင္ေတာ့ပဲ ျပန္လည္ထုတ လုပ္မႈ reproduction ေတြပဲ ျဖစ္လာေတာ့တယ္။ ေခတ္ေပၚမွာလည္း ထိုနည္းလည္းေကာင္းပဲ။ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားက စခဲ့ရင္ အခုဆို ၅၈ႏွစ္ရွိေနၿပီ။ ရာစုႏွစ္တစ္ဝက္ ေက်ာ္သြားၿပီ။ အေျခက်ၿပီ။ ပံုသ႑ာန္လည္း အေသျဖစ္ေနၿပီ။ အထူးသျဖင့္ ေမာ္ဒန္ကမလာပဲ ‘ျပည္သူ႔’သရုပ္မွန္ကလာတဲ့ ေခတ္ေပၚအမ်ိဳးအစား။
Continue reading

အခ်စ္အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္

စစ္တစ္ပြဲၿပီးစာပဲ ခြဲေနရမွာပါ၊ ျပီးရင္ တစ္ေယာက္
နဲ႔တစ္ေယာက္ ျပတ္ေတာက္
အဂၤါေတြ လိုက္ေကာက္ၾကတာေပါ့

ေဟာဟိုမွာ ရွင့္ကတိ ေဟာ ေတြ႕ၿပီ မင့္လက္မွတ္
ေဟာ ဒီမွာ ရွင့္
တိုင္းျပည္ ဒီမွာေလ မင့္ေတာင္တန္းတုန္းက အရာ

လေရာင္ေအာက္မွာ
လ,ယြင္းေတြနဲ႔
အခ်စ္ကို ထပ္မံအတင္း ေႏွာခိုင္းၾကတာေပါ့

ဒါဒို႔ျပည္
ဒါဒို႔ေျမ
(ရာဇဝင္မွာ ဗ်ာတင္လို႔)
ေခါစာ မဝၾကဘူးေလ ….
ဒို႔တေတြ

သမိုင္းရဲ႕
မိလႅာပိုက္လိုင္းေပါက္ႀကီးေဘး
တိုင္းရင္းသားမ်ား တူညီ
ရိုင္းပင္းမျခားစြာ ကူညီ
တူးနယ္တဲနယ္ .. ေဗ်ာင္း

ေသတမ္းစာဖတ္ေနတဲ့ အလံေတာ္ကို
ငါတို႔မွန္တယ္ ရင္ပတ္ေပၚအုပ္ၿပီး

ဖက္ထားခ်င္ပါတယ္ တစ္ေယာက္ပံုရိပ္ တစ္ေယာက္
ေၾကးမံုဟာ ယုံ႔ရြဲ႕ခဲ့ၿပီေကာ
Continue reading

မၿပီးရင္ မစီးဘူး

ျဖတ္လမ္းမရွိဘူး။ ပ်ံသန္းမႈအတတ္ပညာပဲရွိၿပီး
ေတာင္ပံေမြးေတာင္မေပါက္ရင္
ေရပဲဆင္းငုပ္ရေတာ့မယ္/တယ္

ေနာက္ဆံုးေပၚေတြ႕ရွိတဲ့ အသိရိုင္းကို
ပဒိုင္းသီးနဲ႔ ဘလိုင္းႀကီးခ်က္စားမလား

ဒီကေနသြားရင္ ဘယ္ေရာက္မလဲမသိတဲ့
အရိုင္းဘလိုင္းေတာင္ပံေတြ ေရာင္လၽွံေတြနဲ႔

လိပိုင္ကအစ ဆိုပါစို႔ ေမာင္ပိုင္စီးအထိ
ဇိမ္ခံေရွာ့ပင္းဂ္စင္တာကအစ ရသသစ္ထုတ္လုပ္မႈအထိ
ဇိနတၳပကာသနီကေန ဇိနတ္သ္အာမန္းခ်က္ထဲအထိ

‘အေမေရ၊ သားကို ခက္တဲ့ကဗ်ာေတြ ကိုက္ေနတယ္’
‘ျပန္ကိုက္လိုက္ေပါ့၊ သားရယ္၊ သားကိုအေမ
ဘယ္လိုေမြးခဲ့ရတယ္ ျပန္သြားမႈပဲေပါ့’

အင္စတီက်ဴးရွင္း ယ(ာ)ဥ္ေက်းမႈရဲ႕အေရျပား
တစ္ဝမ္းတစ္ခါး စပ္သလား

မင္းေျပာတယ္ ယုန္တစ္ေကာင္ထြက္ေျပးသြားတဲ့
ဆူညံသံကို နားမလည္ဘူးတဲ့။ ဦးေႏွာက္ထဲက
ဝါယာရင္းဂ္ေတြဟာ ေရွာ့(က္)ရွိတယ္
လက္တစ္ဖက္ဝါဒနဲ႔ ဓမၼကို ဖမ္းခ်င္ဦး

ငါ့ကို ကိုယ္က်င့္တရားစံႏွံုးနဲ႔ပဲ ဖတ္ေတာ့မွာလား
ငါဟာ ရသတည္ေဆာက္မႈဆိုတာ မရႈေတာ့ၿပီလား
Continue reading

ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၀)

လူတစ္ေယာက္ေျပာလို႔ လိုက္လုပ္ၾကတာဟာ
ကဗ်ာအလုပ္မွ မဟုတ္တာ

သူ႔ကိုျငင္းပယ္ပစ္ရမလား ဆိုေတာ့လည္း
ကဗ်ာအလုပ္မွ မဟုတ္တာ

စဥ္းစားမိတာ ေျပာပါတယ္။
ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

ဇယလ
၇ ဇူလိုင္ ‘၁၈