ကဗ်ာအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္ (၅၄)

‘လႊမ္းမိုးမႈခံရမွာ’ နဲ႔ ‘ေဖာက္ထြက္ရမွာ’ ဆိုလား။

ေရွာင္ပါ၊မၾကည့္ပါနဲ႔။ ပယ္ပါ၊မဖတ္ပါနဲ႔။ ဘယ္သူ႔ကဗ်ာဖတ္မိရင္သူ႔လႊမ္းမိုးမႈခံသြားရမယ္ဆိုလား။ သူ႔ကဗ်ာႀကိဳက္မိရင္လိုက္တုေရးမိမယ္ဆိုလား။ မိမိရဲ႕ကိုယ္ပိုင္အသံ ကိုယ္ပိုင္ဟန္ ေပ်ာက္သြားလိမ့္မယ္ဆိုလား။ သူဟိုလိုေရးရင္ကိုယ္ဒီလိုေဖာက္ထြက္ရမယ္ဆိုလား။ သူနဲ႔မတူ ကြဲျပားျခားနားႏိုင္သေလာက္ေရးရမယ္ဆိုလား။

ေရွာင္ပါ၊က်ဥ္ပါ၊ပယ္ပါ၊ကင္းပါ၊ကိစၥမရွိပါဘူး။ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာဟုတ္မဟုတ္၊ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာျဖစ္မျဖစ္၊ ကိုယ့္ကဗ်ာဟာကဗ်ာေကာင္းမေကာင္း၊ ဘာနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္မလဲ၊ ဘာနဲ႔တိုင္းတာမလဲ၊
ဘာနဲ႔ဘယ္လိုသက္ေသျပမလဲ။

ဘာကေနဘာကိုဘာျဖစ္လို႔ဘယ္လို’ေဖာက္ထြက္’မလဲ။

ဘယ္ကဗ်ာဆရာမွသူ႔ခ်ည့္သက္သက္မရပ္တည္ဘူး။ ပေဝသဏီကတည္းကကဗ်ာယဥ္ေက်းမႈႀကီးတစ္ခုလံုးရွိ
ၿပီးကိုယ့္ရဲ႕ဆန္းေအာင္ျပဳျခင္းသစ္ေအာင္ျပဳျခင္းကို
အဲဒီယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာႀကီးတစ္ခုလံုးနဲ႔တိုင္းရတာလို႔ တီအက္စ္အဲလိယစ္တ္ေျပာခဲ့ဘူးတယ္ Tradition and Individual Talent essay မွာ (၁၉၂၀ေလာက္က)။

အစဥ္အလာနဲ႔ယတိျပတ္ျဖတ္လိုက္တဲ့ေမာ္ဒနၷဇင္မ္ေတာင္မွအစဥ္အလာရဲ႕ဘယ္အက႑ေတြကိုလံုးလံုးပယ္တယ္၊ ဘယ္က႑ေတြကိုေတာ့အသြင္သစ္ေျပာင္းယူတယ္၊ ဘယ္က႑မွာေတာ့လံုးလံုးလ်ားလ်ားအသစ္ျပဳလုပ္တယ္၊စသည္ျဖင့္။ ဆိုလိုတာက စည္းေတြရွိတယ္။ စည္းေဟာင္းေတြၿဖိဳခ်လိုက္ေပမယ့္စည္းသစ္ေတြျပဳလုပ္ရတာျဖစ္တယ္။ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ပါရမီရွင္လို႔ယူဆထားရင္
ေတာ့တစ္မ်ဳိးေပါ့။

ျမန္မာေမာ္ဒန္ကဗ်ာကမိုးေပၚကက်လာတာမဟုတ္သလို ေရးခ်င္တာေရး ကဗ်ာျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ ပရမ္းပတာကိစၥလည္းမဟုတ္ခဲ့ဘူး။

‘စမ္းသပ္ကဗ်ာ/အေရးအသား’ ဆိုတာဧကန္ရွိတယ္။
သစ္လြင္တာကိုယူတယ္။မေအာင္ျမင္တာကိုထားခဲ့တယ္။

‘ကဗ်ာေကာင္းေကာင္းေရးခ်င္သူ ဘယ္ကဗ်ာဆရာမဆိုဟာ လုပ္ခ်င္တိုင္းလုပ္လို႔ရသလို free လြတ္လပ္ေနတာမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း အဲလိယစ္တ္ပဲေျပာခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္အမ်ဳိးသား Poet Laureate ျဖစ္ခဲ့ဘူးသူ အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ Robert Haas ဟာ သူေလးစားၾကည္ညိဳလြန္းတဲ့ ပိုလန္ကဗ်ာဆရာ ခ်က္ရွ္ဝါ မီဝါရွ္ Czeslaw Milosz ကိုအိမ္မွာကိုေခၚတင္ထားၿပီး မီဝါ့ရွ္ေန႔စဥ္ေရးတာကိုသူဖတ္ရႈၿပီးလိုလိုလားလား
ဩဇာခံယူခဲ့ရတာပါလို႔ေျပာတဲ့စကားဟာ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ေပၚခ်စ္ျခင္း၊တန္ဘိုးထားျခင္းနဲ႔ဂုဏ္ျပဳထိုက္သူကိုဂုဏ္ျပဳျခင္းဆိုတဲ့အရိုး
ရွင္းဆံုးကိစၥကိုအရိုးရွင္းဆံုးေျပာလိုက္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။

စဥ္းစားမိတာေျပာပါတယ္။
ကဗ်ာအေၾကာင္းေျပာပါတယ္။

ဇယလ
၂၇ စက္ ‘၁၉

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>