အီရတ္ကဗ်ာဆရာ ဆာအာဒီ ယူဆက္ဖ္

အီရတ္ (Iraq) ကဗ်ာဆရာ ဆာအာဒီ ယူဆက္ဖ္ (Saadi Yousef) ဟာ ယေန႔ေခတ္ျပိဳင္အာရပ္ကဗ်ာေလာကမွာ အထင္ကရ ကဗ်ာဆရာတစ္ဦးအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာဆရာျမိဳ႕နားက ေတာရြာေလးတစ္ရြာမွာ ၁၉၃၄က ေမြးဖြားခဲ့ျပီး ကဗ်ာနဲ႔ စကားေျပလံုးခ်င္း ၄၀ ေက်ာ္ေရးသားထုတ္ေ၀ျပီးသူျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ကေန အာရပ္ဘာသာျပန္အလုပ္လည္းလုပ္ပါတယ္။ ၁၉၅၄ မွာ ဘဂၢဒက္ တကၠသုိလ္က အာရပ္ဘာသာရပ္နဲ႔ ဘြဲ႕ရခဲ့ျပီး အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက လက္၀ဲႏိုင္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြထဲပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ကဗ်ာကိုလည္း အဲဒီကာလကစေရးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္ေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးအမႈနဲ႔ ေထာင္က်ခဲ့ျပီး ေထာင္ကလြတ္လာတဲ့အခါ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား ႏိုင္ငံကို ထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၁ မွာ အီရတ္ကိုျပန္လာျပီး ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ၾကီး႒ာနမွာအမႈထမ္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၉ မွာ ဆဒၵမ္ဟူစိန္တက္ လာေတာ့ အီရတ္ကေန ထပ္မံထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသအနီးရွိ အာရပ္နဲ႔ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြမွာ ျပည္ေျပးတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ေနထိုင္ခဲ့ပါ တယ္။ ဆဒၵမ္ဟူစိန္ကို ေတာက္ေလွ်ာက္ဆန္႔က်င္ခဲ့ျပီးအခု လန္ဒန္မွာ အေျခခ်ေနထိုင္လွ်က္ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၂ မွာ သူ႔ကဗ်ာေတြကို လစ္ဗ်ားကဗ်ာဆရာ ခါလစ္ဒ္ မတ္ေတး၀ါး (Khaled Mattawa ) က အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ျပီး Without an Alphabet, Without a Face ေခါင္းစဥ္နဲ႔ အေမရိကန္မွာ ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။

ယူဆက္ဖ္ရဲ႕ ကဗ်ာေတြဟာ ေန႔စဥ္သံုး ပစၥည္းေတြနဲ႔ အေသးစိပ္အခ်က္အလက္ေတြေပၚ အေျချပဳၾကျပီး အဲဒီပစၥည္းေတြ အခ်က္အလက္ေတြထဲက ေလာကေတြနဲ႔ သမိုင္းရဲ႕ တြန္းအားတို႔ေပၚထြက္လာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ အႏၱရယ္ၾကီးတဲ့ အေျခအေနေတြ ေအာက္မွာ ေနထိုင္ခဲ့ရေတာ့ ေန႔စဥ္အသက္ရွင္ျခင္းဟာ သာမန္ပစၥည္းေတြ ၊ သာမန္အျဖစ္အပ်က္ေတြေပၚ အာ႐ံုသိျမင္မႈပိုစူးစိုက္ေစ လာပါတယ္။ သာမန္အရွိတရားနဲ႔ အာ႐ံုေမွာက္မွားျခင္းတို႔ကို ကြဲျပားေစတဲ့ မ်ဥ္းဟာ ရံဖန္ရံခါေ၀၀ါးသြားတတ္ပါတယ္။ သာမန္သ႐ုပ္ေဖၚ မႈဟာ ဆူရီယလ္ဆန္ဆန္ ေျပာင္းလဲသြားတတ္ပါတယ္။ သာမန္ေန႔စဥ္ေနထိုင္မႈထဲက သက္ရွိရွင္သန္ေနတဲ့ ေအာ္သံတစ္ခုဟာ သူ႔ကဗ်ာ ထဲမွာ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ယူဆက္ဖ္ရဲ႕ ကဗ်ာေတြဟာ ျပင္းထန္တဲ့ ခံစားမႈနဲ႔အတူ ေလာကၾကီးနဲ႔ မိမိတို႔ ရွင္သန္ေနထိုင္ၾကရတဲ့ ေခတ္အခါသမယၾကီးကို ပီျပင္ရွင္းလင္းစြာ ၾကည့္ျမင္ျပီး ေရးသားဖြဲ႔ဆိုတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ မိမိတို႔ဟာလည္း မိမိတို႔ေနထိုင္ၾကရတဲ့ ေခတ္ၾကီးထဲမွာ မိမိတို႔ရဲ႕ စကားသံ (voice) ကို အဆက္မျပတ္ရွာေဖြေနၾကရတာျဖစ္ျပီး ၊ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ဟာ မိမိတို႔ရဲ႕ သမိုင္းဖန္တီး ရွင္ေတြျဖစ္ၾကတာနဲ႔အတူ မိမိတို႔ရဲ႕ အသံကို ပိတ္ပင္ျခင္းမခံရေအာင္ျပဳမူေဆာင္ရြက္ေနၾကရမွာပဲျဖစ္တယ္ဆိုတာ ယူဆက္ဖ္ရဲ႕ ကဗ်ာ ေတြမွာ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။


သင့္ရဲ႕ ဘယ္ပန္းတစ္ပြင့္ကိုမွ ဒင္းတို႔ခိုးယူၾကမွာ မဟုတ္ဘူး
ဘာလို႔ဆိုေတာ့ သင္ဟာ အရာ၀တၳဳနဲ႔ ႐ုပ္ပံုၾကားေပ်ာက္ဆံုးေနလို႔ပဲ
သင့္အမည္နာမေတြဟာ ေရလိုေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ျပီ။
အေမ့ေပ်ာက္ခံ ခံျမိဳ႕ ၊ သင့္မင္းတုပ္ေတြဟာ လူသူမဲ့ခဲ့ျပီ။
ျမင္းလွည္းေတြနဲ႔ ႐ွဴးဖိနပ္မည္းေတြၾကား
သင္ဟာ ေခါင္းမာမာနဲ႔ မားမားၾကီးရပ္ေနခဲ့တယ္
ရင္ျပင္မွာ သင့္အလံနီေတြ လႊင့္ထူလို႔။

(`အိုလီယန္ဒါပင္´ ကဗ်ာမွ) (၂၀၀၂)


မေန႔က ေရဒီယိုမွာ လူတစ္ေယာက္အသံၾကားလိုက္ရတယ္
မယ္ရီယမ္ရဲ႕ စကားသံ။
လိုင္လီကီ နဲ႔ ဆူလမ္ၾကားက `ေပါက္ကြဲမႈ´ေတြၾကား
သူမ, ေနထိုင္ေနေလမလား။
ေဘရြတ္ျမိဳ႕ရဲ႕ ေက်ာက္တံုးေတြဟာ ငါ့ေက်ာခင္းရာေတြပဲ ၊
ေဘရြတ္ျမိဳ႕ဟာ ပင္လယ္ငွက္တစ္ေကာင္လို ထိတ္လန္႔သြားခဲ့တယ္
ခ်စ္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ စက္ေသနတ္ေတြကို
ဘယ္ျပန္ညာျပန္ဆြဲၾကတယ္
ပင္လယ္ဟာ ျငိမ္သက္သြားခဲ့တယ္။
ကေလးေတြဟာ သစၥာေဖါက္အသံတစ္သံကို နားဆင္ၾကတယ္
အေ၀းမွာ မီးေတြထေလာင္ကၽြမ္း
ခဲသားမိုးကုတ္စက္၀ိုင္းမွာ ေလယာဥ္ေတြ၀ဲပတ္ေနခဲ့တယ္။
မယ္ရီယမ္ ၊ မင္းအတြက္ေတာ့ ခ်စ္သူေတြနဲ႔ ေပါက္ကြဲမႈေတြပဲ။

(`မယ္ရီယမ္ေရာက္လာျပီ´ ကဗ်ာမွ) (၂၀၀၂)


ညမွာ
ဆင္းရဲသားေတြစြန္႔ခြာခဲ့ၾကတဲ့ အိုးအိမ္ေတြဆီ
သူမ ဟိုဒီေလွ်ာက္သြားတယ္
ျပီး ၊ အသံအုပ္အုပ္နဲ႔ ဘုရားစာရြတ္ဆုိျခင္းေတြ
တိတ္ဆိတ္သြားၾကတဲ့ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းေတြ ၊
ျပီး ၊ ဆင္းရဲတဲ့ ကေလးမေလးေတြ မူးေမ့လဲက်ၾကတဲ့
တဲစုတ္ေတြ။

သန္းေကာင္ယံမွာ
ရႊံ႕ဗြက္ထူလမ္းေတြအေနာက္မွာရွိတဲ့
သူမရဲ႕ ညႇဳိ႕အားျပင္းကြန္းခိုရာေလးဆီျပန္လာတယ္
သူေသတို႔ရဲ႕ ေပါင္မုန္႔
မာရ္တလ္ပန္းပြင့္ေတြ
ကၽြဲသည္းအျပားလိုက္ေတြ
စြပ္ျပဳတ္လုပ္ေသာက္ဖို႔ အ႐ိုး ၂ ေခ်ာင္းလက္ဆြဲလို႔။
အ႐ုဏ္ဦးမွာ သူမရဲ႕ အိမ္ေတြအားလံုးေရွ႕ရပ္နား
သူမရဲ႕ ကေလးေတြအားလံုးကို အိပ္ရာႏႈိး
သူတို႔ကို လမ္းေပၚတရြတ္ဆြဲခ် ၊
ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ အသင့္ေစာင့္ၾကတယ္
ဘဂၢဒက္ျမိဳ႕ေတာ္ၾကီးဆီခ်ီတက္ၾကဖို႔။

(`ဘဂၢဒက္သစ္´ ကဗ်ာမွ) (၂၀၀၂)


က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္သိမ္းပိုက္ျခင္း ၁၉၄၃

ငါတို႔ခ်ာတိတ္ေတြ ၊ ရပ္ကြက္ထဲက ဖိနပ္မပါေလးေတြ
ငါတို႔ခ်ာတိတ္ေတြ ၊ ရပ္ကြက္ထဲက အ၀တ္ဗလာေက်ာမြဲေလးေတြ
ငါတို႔ခ်ာတိတ္ေတြ ရႊံ႕စားျပီးဗိုက္ေတြပြလို႔
ငါတို႔ခ်ာတိတ္ေတြ စြံပလြံသီးနဲ႔ ေရႊဖ႐ံုသီးခြံေတြစားျပီး
သြားေတြမွာ ပိုးစားေပါက္ေတြနဲ႔
ငါတို႔ခ်ာတိတ္ေတြ ဟာဆန္အလ္ဘာစရီ ဂူဗိမာန္ကေန
အက္ရွားျမစ္ရဲ႕ ျမစ္ဖ်ားခံရာအထိ
တန္းစီေနၾကလိမ့္မယ္ ၊ မနက္ခင္းမွာ သင့္ကို
အုန္းထန္းလက္စိမ္းေတြနဲ႔ ေ၀ွ႔ရမ္းၾကိဳဆိုလို႔
ငါတို႔ေအာ္ဆိုၾကလိမ့္မယ္ ၊ သက္ေတာ္ရာေက်ာ္ရွည္ပါေစ
ငါတို႔သံျပိဳင္ေအာ္ၾကမယ္ ၊ အမတအထိရွည္ပါေစ
ငါတို႔ၾကားၾကလိမ့္မယ္ ၊ စေကာ့တလန္အိတ္ပုေလြသံေတြ ၊ ျမဴးၾကြ
ရံဖန္ရံခါငါတို႔ရယ္ေမာၾကလိမ့္မယ္ ၊ အိႏိၵယစစ္သားရဲ႕ က်င္စြယ္ေတြ
ဒါေပမယ့္ ငါတို႔ရယ္ေမာသံေတြထဲ စိမ့္၀င္ေရာေႏွာလာတဲ့
ငါတို႔ရယ္ေမာျခင္းေတြကို ဆန္႔က်င္လိုက္တဲ့အေၾကာက္တရား
ငါတို႔သံျပိဳင္ေအာ္ၾကတယ္ ၊ သက္ေတာ္ရာေက်ာ္ရွည္ပါေစ
ငါတို႔သံျပိဳင္ေအာ္ၾကတယ္ ၊ အမတအထိရွည္ပါေစ
ျပီး ၊ သင့္ထံငါတို႔ လက္ေတြဆန္႔လိုက္ၾကတယ္
ေပါင္မုန္႔ေပးပါ
ငါတို႔ဟာ ေဟာဒီရြာေလးမွာ ေမြးဖြားလာၾကကတည္းက
ဆာေလာင္ေနၾကသူေတြပါ
ငါတို႔ကို အသားေပးပါ ၊ ပီေကေပးပါ
သံဗူးေတြေပးပါ ၊ ငါးေပးပါ
ေပးပါ ၊ ငါတို႔ကို ၊ အဲသလိုဆို
ဘယ္မိခင္မွ သူ႔ကေလးကို စြန္႔ပစ္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး
ငါတို႔ဟာ ရႊံ႕စားျပီး အိပ္ရတဲ့ ဘ၀မေရာက္ၾကေတာ့ဘူး
ငါတို႔ ခ်ာတိတ္ေတြ ၊ ရပ္ကြက္ထဲက ဖိနပ္မပါေတြ
သင္ဘယ္ကေရာက္လာသလဲငါတို႔မသိ
သင္ဘာေၾကာင့္ ေရာက္လာသလဲ ငါတို႔မသိ
ဘာေၾကာင့္ငါတို႔ ေအာ္ဆိုၾကသလဲ `သက္ေတာ္ရာေက်ာ္
ရွည္ပါေစ´ ငါတို႔မသိ

အခုငါတို႔မွာ ေမးစရာရွိလာျပီေလ
ဒီမွာပဲ သင္တို႔တာရွည္ေနမွာလား
ငါတို႔လက္ေတြ သင္တို႔ထံဆက္လက္ျဖန္႔ထားရမွာလား ။ ။

(၂၀၀၂)


အို . . . . အလြမ္း ၊ ငါ့ရန္သူ

ဒီကိစၥငါတို႔ျဖစ္ခဲ့ၾကတာ ႏွစ္ ၃၀ ရွိျပီ။
ခရီးတစ္ခုမွာ သူခိုး ၂ ေယာက္လို ငါတို႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကတယ္
အဲဒီခရီးအေၾကာင္း ဘာမွ ဂဃနဏ ငါတို႔မသိခဲ့ၾက။
တစ္ဘူတာျဖတ္သြားတုိင္း ရထားတြဲေတြနည္းလာတယ္
အလင္းေတြမွိန္လာတယ္။
မင္းရဲ႕ သစ္သားထိုင္ခံုကေတာ့ ရထားအားလံုးစီးလို႔
မေျပာင္းလဲတာေတြနဲ႔ အေနက်လို႔။
ႏွစ္ကာလမ်ားရဲ႕ ငရဲမီးစားပံုေဖၚမႈေတြ
ေျမျဖဴခဲနဲ႔ ေရးဆြဲထားတဲ့ ႐ုပ္ပံုေတြ
ဘယ္သူမွမမွတ္မိေတာ့တဲ့ ကင္မရာေတြ
မ်က္ႏွာေတြ
ေျမၾကီးေအာက္က သစ္ပင္ေတြ။
မင္းကိုငါတစ္ခ်က္ျဖတ္ကနဲၾကည့္လိုက္တယ္ ၊ ျပီး
ေနာက္ဆံုးရထားတြဲဆီ အေမာတေကာေျပးလိုက္သြားတယ္
မင္းနဲ႔ ေ၀းရာ ၊ ေ၀းရာ ၊ ေ၀းရာ
. . . . .

ငါေျပာတယ္ ၊ လမ္းဟာ ရွည္လ်ားတယ္။
ငါ့အိတ္ထဲက ေပါင္မုန္႔နဲ႔ ဒိန္ခဲတစ္စိပ္ထုတ္လိုက္တယ္
မင္းငါ့ကို ၾကည့္ေနတာငါျမင္တယ္
မင္းရဲ႕ အၾကည့္ဟာ ငါ့ေပါင္မုန္႔နဲ႔ ဒိန္ခဲကိုယူစားတယ္။
မင္းငါ့ကို ဘယ္လိုရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ေလသလဲ။
ငါ့ကို သိမ္းငွက္တစ္ေကာင္လို ဘယ္လိုခုန္အုပ္လိုက္သလဲ။
ဒီမွာ ၊ နားေထာင္
မိုင္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ငါခရီးထြက္ခဲ့တာ
တိင္းျပည္ေပါင္းမ်ားစြာ ငါေျခဆန္႔ခဲ့တာ
သစ္ကိုင္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ငါသိခဲ့ရတာ
ငါ့ကိုေခ်ာင္ထဲတြန္းပို႔ျပီး
ငါ့ရတနာကို မင္းလာခိုးဖို႔မဟုတ္ဘူး။
မင္းထိုင္ခံုကေနထျပီး ရထားေပၚက အခုပဲဆင္းသြားပါ
ဒီဘူတာျပီးရင္ ငါ့ရထားဟာ တရၾကမ္းခုတ္ေမာင္းေတာ့မွာျဖစ္တယ္
အဲဒီေတာ့ ၊ မင္းဆင္းေတာ့
ငါ့လမ္းငါဆက္သြားပါရေစ
ဘယ္ရထားမွ ရပ္နားမွာ မဟုတ္တဲ့ အရပ္ဆီ။ ။

(၂၀၀၃)


ေကာင္းကင္ဘံုရဲ႕ ညႇဥ္းပမ္းခံမ်ား (အာဘူ ဂရာအစ္ဗ္သို႔)

၀တ္လစ္စလစ္
ငါတို႔ဟာ အလႅာရွင္ျမတ္ဆီသြားေနၾကတာျဖစ္တယ္
မသာ၀တ္႐ံုအတြက္ ငါတို႔ေသြးပဲ
ပ႐ုပ္အတြက္ ၀ံပုေလြေခြးေတြရဲ႕ အစြယ္ေတြ။
ပိတ္ထားတဲ့ အခ်ဳပ္ခန္းဟာ ႐ုတ္တရက္ပြင့္သြားတယ္
မိန္းမစစ္သားတစ္ေယာက္၀င္လာတယ္
ငါတို႔ရဲ႕ ဖူးေယာင္ေနတဲ့ မ်က္လံုးေတြဟာ
သူမကို သဲသဲကြဲကြဲမျမင္ရဘူး
သူမဟာ မေရရာမျပတ္သားတဲ့ ကမာၻတစ္ခုက လာတာလား
သူမဟာ ဘာမွမေျပာဘူး
ငါ့ညီေနာင္ရဲ႕ ေသြးစီးေနတဲ့ ကိုယ္ခႏၶာကို
ဖ်ာစုတ္တစ္ခ်ပ္လို တရြတ္ဆြဲယူသြားလိုက္တယ္
ေျခပလာ
ငါတို႔ အလႅာရွင္ျမတ္ဆီေလွ်ာက္ၾကမယ္
ပုပ္ေနတဲ့ ေျခေတြနဲ႔
အသားအေရစုတ္ျပတ္ေပါက္ျပဲေနတဲ့ ေျခတံလက္တံေတြနဲ႔
အေမရိကန္ေတြဟာ ခရစ္ယန္ေတြလား
ငါတို႔ အခ်ဳပ္ခန္းေတြထဲမွာ
ေမွာက္လွ်က္လူေသေတြကို ဆီလိမ္းသုတ္စရာမရွိ
ငါတို႔ အခ်ဳပ္ခန္းေတြထဲမွာ
ငါတို႔ေသြးထဲမွာပဲ ငါတို႔ေသြးခဲေနတာကလြဲလို႔
သားသတ္႐ံုေတြရဲ႕ တိုက္ၾကီးေတြဆီက အနံ႔ေတြ
အရွင္ျမတ္ရဲ႕ တမန္ေတာ္ေတြဟာ ဒီလာၾကမွာ မဟုတ္ဘူး
ေလဟာေ၀ွ႔ေနတယ္
ငရဲက လင္းႏို႔ေတြ ေတာင္ပံခတ္ေနၾကတာျဖစ္တယ္
ေလဟာျငိမ္ေနတယ္။

အို . . . အရွင္ျမတ္ ၊ ယံုၾကည္သူ မိမိတို႔ ေစာင့္ေမွ်ာ္ခဲ့ၾကတယ္
မိမိတို႔ အခ်ဳပ္ခန္းေတြ မေန႔က ပြင့္သြားခဲ့ၾကတယ္
ၾကမ္းျပင္ေတြမွာ မိမိတို႔ မလႈပ္မယွက္ လဲေလ်ာင္းလို႔
အရွင္ျမတ္ဟာ ေရာက္မလာခဲ့ဘူး။
ဒါေပမယ့္ ၊ မိမိတို႔ဟာ အရွင္ျမတ္ဆီလာေနျပီ
မိမိတို႔ကို ပစ္ပယ္ရင္ေတာင္ လမ္းကို မိမိတို႔
ေတြ႔လိမ့္မယ္
မိမိတို႔ဟာ အရွင္ျမတ္ရဲ႕ ေသဆံုးသူသားေတြပါ
မိမိတို႔ျပန္လည္ရွင္သန္ထေျမာက္မယ့္ရက္ျမတ္ကို
မိမိတို႔ ခရာေတြမႈတ္ခဲ့ၾကျပီ
သူေတာ္စင္ ပေရာဖက္ေတြကို မိမိတို႔အတြက္
တံခါးေတြဖြင့္ခိုင္းလိုက္ပါေလ
အခ်ဳပ္ခန္းတံခါးေတြနဲ႔ ေကာင္းကင္ဘံုတံခါးေတြ
ေျပာၾကားလိုက္ပါလွည့္ ၊ မိမိတို႔လာေနၾကတဲ့ အေၾကာင္း
မိမိတို႔ ကိုယ္မိမိတို႔ သဲေျခာက္နဲ႔ သန္႔စင္ျပီးၾကျပီ
တမန္ေတာ္ေတြဟာ မိမိတို႔ကို သိၾကတယ္
မိမိတို႔ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီကို သူတို႔သိၾကတယ္။ ။

(၂၀၀၉)


မွတ္ခ်က္ ။ ။ အြန္လိုင္းမွ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ကဗ်ာမ်ားကို ရယူျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ေဇယ်ာလင္း
27 – May – 13

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>